24-36 ay gelişimsel dil bozukluğu riski olan çocuklarda ebeveyn eğitiminin etkililiğinin incelenmesi

Gelişimsel Dil Bozukluğu (GDB), herhangi bir bozukluğa veya engele bağlı olmadan alıcı ve ifade edici dil gelişiminde gecikme ve/veya sorun yaşayan, çocuğun yaşına uygun dil becerilerinin gelişmediği ve yaşam boyu etkili olabilen bir dil gelişim bozukluğudur. Ebeveyn temelli dil müdahaleleri, bu grupta ebeveyn eğitimi olarak kullanılmakta olup, bizim çalışmamız da 24-36 ay arası GDB riski taşıyan çocuklarda bu tür müdahalelerin etkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmamıza katılan 31 ebeveyn-çocuk çifti, 12 hafta süresince ebeveyn eğitimi almış ve bu eğitimlerin çocukların dil gelişimi üzerindeki etkileri ölçülmüştür. Çocukların dil becerileri, Türkçe Erken Dil Gelişim Testi (TEDİL) ve Türkçe İletişim Gelişimi Envanteri (TİGE) ile değerlendirilmiş ve gelişimin bir bütün olarak ele alınması amacıyla ön testlerde DENVER II Gelişimsel Tarama Testi uygulanmıştır. Ebeveyn temelli dil müdahalesi sonucunda elde edilen son test skorları, TEDİL ve TİGE testleri aracılığıyla değerlendirilmiştir. Sonuçlar, ebeveyn temelli dil müdahalelerinin dil becerilerinde anlamlı gelişmeler sağladığını göstermektedir. TEDİL testinde, Alıcı Dil Becerileri ve İfade Edici Dil Becerileri alt test puanları, ön test ve son test karşılaştırmalarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar sergilemiştir (Alıcı Dil: z=-4,639, p<0,001; İfade Edici Dil: z=- 4,742, p<0,001). TİGE-II sonuçlarında da ön test ve son test puanları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark gözlemlenmiştir (z=-4,89, p<0,001). Çalışmamızın bulguları, ebeveyn eğitiminin çocukların dil gelişimi üzerindeki olumlu etkilerini literatürle uyumlu bir şekilde desteklemekte ve dil gelişimindeki gecikmelerin erken dönemde tespit edilip müdahale edilmesinin önemini vurgulamaktadır. Bu sonuçlar, GDB riski taşıyan çocuklar için ebeveyn temelli müdahalelerin yaygınlaştırılması gerektiğini ve erken yaşta dil gelişimini destekleyici programların dil gelişiminde yaşanan gecikmeleri önlemeye katkı sağlayabileceğini göstermektedir.