27 Mayıs 1960 Darbesi sonrasında bir tasfiye: Emekli İnkılap Subayları (EMİNSU)

27 Mayıs 1960 Darbesi sonrasında iş başına gelen Milli Birlik Komitesi devlet yapısında köklü değişiklikler planlamış, bu kapsamda ordu ve üniversite olmak üzere birçok alanda tasfiye girişimde bulunmuştur. Çalışmamızda, bunlardan ilki ve en önemlisi olan Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde gerçekleştirilen tasfiye uygulaması incelenmiştir. MBK tarafından çıkarılan 42 sayılı kanun ile gerçekleştirilecek tasfiye hareketi 2 safhada icra edilmiştir. İlk safhada Genelkurmay Başkanı Org. Ragıp Gümüşpala'nın da dâhil olduğu 235 General/Amiral 3 Ağustos 1960 tarihinde emekliye sevk edilerek, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yüksek kumanda kadrosu tamamen değiştirilmiştir. Ardından 20 Ağustos ile 2 Eylül 1960 tarihleri arasında gerçekleştirilen tasfiye operasyonunun ikinci safhasında; binbaşı, yarbay ve albaylardan oluşan 4000'in üzerinde subay Türk Silahlı Kuvvetleri'nden emekli edilmiştir. Emeklilik işlemleri büyük bir gizlilik içinde yapılmıştır. 4000'den fazla subayın emekli edilmesinin temel gerekçeleri ordu içinde yaşanan yığılma ve ordunun gençleştirilmesidir. Gerçekleştirilen bu tasfiye ile beraber yeni bir ordu meydana gelmiştir. Orduda gerçekleştirilen bu tasfiye uygulamasından sonra üst komutanlıklara yönelik atamalar da gerçekleştirilerek 27 Mayıs hareketine karşı içeriden gelebilecek tehlikeler de savuşturulmuştur. Emekli edilerek ordudan uzaklaştırılan subaylar, kendilerine karşı haksızca yapıldığını düşündükleri eylemin sonuçlarının ortadan kaldırılması maksadıyla Emekli İnkılap Subayları (EMİNSU) Derneği adı altında örgütlenip hak arama mücadelesine girişmişlerdir. Bu kapsamda basın bildirileri dağıtarak, mitingler, yürüyüşler gibi eylemler yapılarak, tasfiyeyi gerçekleştiren MBK ve taleplerini yerine getirmeyen işbaşındaki hükümetlerin kendilerine yönelik tutumları kınanmış ve ordudaki eski görevlerine dönme istekleri ortaya konmuştur. Emekli subaylar ileride, kurdukları bu dernek sebebiyle "Eminsular" olarak anılacaklardır. EMİNSU Derneği 1980 yılında gerçekleşen darbeyle kapatılmasına dek çeşitli merhalelerden geçmiştir. MBK tarafından kapatılmış, ardından tekrar açılmış, kendi içinde de bölünerek yeni bir dernek daha kurulmuştur. Eminsular orduya geri dönmek için ne kadar mücadele etmişseler de, bu mümkün olmamıştır.