3526 numaralı nüfus defterine göre Kırşehir Sancağı 1830 (Nüfus ve toplum)

Osmanlı Devleti XIX. Yüzyıl başlarında üç kıtada toprağı olan geniş bir coğrafyaya yayılmış bir devletti. Zamanla sistemin işleyişinden de kaynaklanan sorunlar yüzünden yenilikler yapılması gereği duyuldu. Özellikle Yeniçeri Ocağının kaldırılması ve müteakiben Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye adıyla yeni bir ordunun kurulmak istenmesi askerin nasıl temin edileceği konusunu gündeme getirdi. Bu bağlamda imparatorluk içinde nüfus sayımı yapılması kararı alınmıştır. Biz de sayım defterlerinden yola çıkarak ilk nüfus sayımının defterlerinden 3526 numaralı defteri tezimize konu edindik. Bu araştırmada, Başbakanlık Osmanlı Arşivi tasnifinde bulunan NFS.d.3526 künyesi ile kayıtlı bulunan Müslim defteri baz alınarak hicri 1246 (Miladi 1830-1831) yılı Karaman Eyaleti'ne bağlı Kırşehir Sancağının demografik ve sosyal yapısını incelenmektedir. Bahsi geçen tarihte, Kırşehir Sancağında yaşayan insanlar Müslim defterine yazılarak kayıt altına alınmışlardır. Sayım, hicri 1246 tarihinde yapılmıştır. Bu tarih, miladi olarak 1830-1831 tarihine denk gelmektedir. İncelenen defterde hicri 1246 tarihinde Kırşehir Sancağına bağlı 12 mahalle, 4 kaza, 5 nahiye, 1 kasaba ve 122 köy toplam 144 yerleşim yeri olduğu tespit edilmiştir. Yine bu 144 yerleşim biriminde yaşayanların sayısı (erkek nüfus) ve bu kişilerin fizikî özellikleri, akrabalık ilişkileri, yaşları, meslekleri ve sosyal durumları gibi verilere ulaşılıştır. 3526 numaralı defterlerdeki veriler istatistiki yöntemlerle analiz edilerek, Kırşehir Sancağında yaşayan insanların demografik bilgilerine ve Kırşehir Sancağının sosyal yapısına ait değerli bilgilere ulaşılmıştır. Ayrıca, ilgili defterdeki verilere ve özel işaretlere göre, Osmanlı Devleti'nin bu sayımda ulaşmak istediği amaçlardan birinin Müslümanlardan askerlik yapabilecek olanları belirlemek olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Demografi, Kırşehir, Kırşehir Nüfus Defterleri, Nüfus Defterleri.