4.sınıf sosyal bilgiler dersinde dijital etkileşimli öğrenme ortamlarının akademik başarı ve motivasyona etkisi

Araştırmanın amacı; dijital etkileşimli öğrenme ortamları ile öğretimin, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersi akademik başarılarına, öğrenmedeki kalıcılık düzeylerine, motivasyonlarına etkisini incelemek ve bu sürece ilişkin öğrenci görüşlerini almaktır. Araştırmada karma araştırma yönteminin iç içe geçmiş deseni kullanılmıştır. Uygulama ilkokul 4. sınıflarda yedi hafta boyunca yapılmıştır. Araştırmada yüz yüze öğrenme sürecinde dijital etkileşimli öğrenme ortamlarıyla zenginleştirilmiş sınıfta ders işlenmiştir. Dersler sınıf ortamında yedi hafta boyunca her hafta üç saat olmak üzere, deney grubunda etkileşimli öğretim ortamında, kontrol grubunda ise mevcut sınıf ortamında mevcut uygulanan ders programında belirtilen yöntemler ile işlenmiştir. Ders kapsamında uygulamalar "İnsanlar, Yerler ve Çevreler" öğrenme alanı üzerinde yapılmıştır. Web teknolojileri kullanılarak geliştirilen içerikler öğrenme kuramları çerçevesinde öğrenme ortamlarına entegre edilmiştir. Deneysel araştırma her iki grupta da araştırmacı tarafından 2023-2024 eğitim-öğretim yılı Sosyal Bilgiler dersinde uygulanmıştır. Deney ve kontrol gruplarında bulunan öğrencilere etik çerçevede araştırmanın amacı ve süreciyle ilgili bilgilendirme yapıldıktan sonra o gün derste kullanılacak etkileşimli öğrenme ortamlarıyla ilgili bilgi verilmiştir. Araştırmacı, öğrencilerle örnek bir uygulama yaparak deneyim kazanmalarını sağlamıştır. Araştırmada, öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersine yönelik akademik başarılarını, öğrenme kalıcılıklarını ve motivasyonlarını belirleyebilmek için nicel veriler, görüşlerini değerlendirebilmek için ise nitel veriler kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin, Sosyal Bilgiler dersine yönelik motivasyonlarını ölçmek amacıyla "Sosyal Bilgiler Dersi Motivasyon Ölçeği", Sosyal Bilgiler dersine yönelik akademik başarı düzeylerini ölçmek amacıyla hazırlanmış ve geçerlik ve güvenirlik analizleri araştırmacı tarafından yapılmış "Sosyal Bilgiler Başarı Testi" kullanılmıştır. Son olarak öğrencilerin görüşlerini değerlendirebilmek için hazırlanan görüşme sorularını içeren "Öğrenci Görüşme Formu" uygulanmıştır. Deneysel uygulama öncesinde gruplara Sosyal Bilgiler Başarı Testi, Sosyal Bilgiler Dersi Motivasyon Ölçeği öntest olarak uygulanmıştır. Deneysel uygulama sonrasındaysa aynı test ve ölçek sontest olarak uygulanmıştır. Ayrıca öğrencilerin görüşlerini almak için yarı yapılanmış görüşme formu kullanılmıştır. Başarı testi 29 soru olarak araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Geliştirilen başarı testinin ortalama güçlük derecesi .59 ve KR 20 katsayısı .93 olarak bulunmuştur. Nicel verilerin analizinde SPSS 22 paket programından yararlanırken nitel verilerin analizinde MAXQDA paket programı kullanılmıştır. Araştırmanın nicel sonuçlarına göre dijital etkileşimli öğrenme ortamlarının mevcut öğrenme ortamlarına kıyasla akademik başarı, öğrenme kalıcılığı ve motivasyon üzerinde olumlu etki sağladığı tespit edilmiştir. Nitel sonuçlar dikkate alındığında dijital etkileşimli öğrenme ortamlarının eğlenceli olduğu, kalıcı öğrenmeyi desteklediği, ilgi çekici olduğu ve öğrenmeyi kolaylaştırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda dijital etkileşimli öğrenme ortamlarının diğer derslerde de kullanılması önerilebilir.