40-69 yaş kadınlar arasında meme kanseri tarama yöntemleri ile ilgili eğitim etkinliğinin değerlendirilmesi

Amaç: Bu araştırmada 40-69 yaş kadınlar arasında meme kanseri ve tarama yöntemleri ile ilgili eğitimin bilgi düzeyi ve davranış değişikliği üzerindeki etkinliğini değerlendirmeyi amaçladık. Yöntem: Bu araştırma, Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile hekimliği Anabilim Dalı'nda Kasım 2016 ile Mayıs 2017 tarihleri arasında yapıldı. Çalışmaya aile hekimliği polikliniğine başvuran ve 40-69 yaş arasındaki 74 gönüllü kadın alındı. Verilerin toplanmasında demografik özellikleri, meme kanseri ve tarama yöntemleri ile ilgili bilgi, tutum ve davranış durumlarını içeren 42 soruluk bir anket formu kullanıldı. Bu anket formu eğitim öncesi her katılımcıya uygulandı. Katılımcılara 20'şer kişilik gruplar halinde PowerPoint sunumu ve meme muayene eğitim maketinin de kullanıldığı yarım günlük eğitim verildi. KKMM (kendi kendine meme muayenesi), KMM (klinik meme muayenesi) ve mamografi uygulamalarındaki değişiklikleri belirlemek için eğitimden 3 ay sonra katılımcılarla telefon görüşmesi yapıldı. Bulgular: Kadınların, çalışmanın başlangıcındaki bilgi düzeyi 22 puan üzerinden 12,2±3,7 puandı. Eğitim sonrasında bilgi düzeyi puan ortalaması 19,7±1,8 puan olup anlamlı derecede artmıştır (p<0,001). Çalışmaya katılan kadınların eğitim öncesinde KKMM yapma oranı %59,5 iken eğitim sonrası %91,9 oldu (p<0,001). Eğitim öncesi mamografi çektirme oranı %37,8 iken eğitim sonrası %90,5 oldu (p<0,001). KMM yaptıranların oranı da eğitim sonrasında %54,1'den %55,4'e yükseldi (p=1.000). Sonuç: Kadınların meme kanseri ve tarama yöntemleri konusundaki bilgi, tutum ve davranışları üzerine eğitimin etkili olduğu görülmüştür. Bu konuda risk altındaki bireylere eğitim ve danışmanlık verilmesi faydalı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Eğitim, meme kanseri, davranış değişikliği, mamografi, tarama