4V1 ve 6V2 dar alan oyunlarının çabukluk performansına etkisi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, futbol branşında uygulanan antrenman yöntemlerinden 4V1 ve 6V2 dar alan oyunlarının çabukluk performansına etkilerini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Algıya Dayalı Tepkisel Çeviklik Testi (ADTÇT)'nin parkur hesaplamaları ve mesafe ölçümleri dizayn edildi. Yeni bir cihaz tasarlanıp geliştirildiği için geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapıldı. Geçerlilik çalışmasına 115, güvenilirlik çalışmasına 70, çabukluk ve 4V1-6V2 oyun antrenmanları çalışmasına 45 gönüllü denek katıldı. Futbolcular üç gruba ayrıldı. Kontrol grubu (KG), kapalı beceri çabukluk grubu (KBÇG), 4V1-6V2 dar alan oyun grubu (4V1-6V2 DAOG). 8 hafta boyunca futbol antrenmanlarına ilaveten KG'ye sürate dayalı koşular içermeyen düz koşu antrenmanları, KBÇG'ye hareketin başlangıcı ve sonlanışı belli olan çabukluk antrenmanları ve DAOG'a 4V1 ve 6V2 dar alan oyunu antrenmanları yaptırıldı. ADTÇT ile futbolcuların ön-test ve son-test hareket, sprint, test toplam ve karar verme zamanları ölçüldü. İstatistiksel analiz için SPSS programı kullanıldı. ADTÇT'nin geçerlilik çalışması için Bland-Altman, güvenilirlik çalışması için korelasyon analizi kullanıldı. Araştırmada, sporcuların ele alınan performans değişkenlerinin 8 haftalık antrenman öncesi ve sonrası ölçüm değerlerinin normal dağılım özelliği gösterip göstermediği Kolmogorov-Smirnov istatistiğine göre incelendi. Dağılımın normal olduğu değerler arasında farklılıklar Eşlenik (paired) t Testi, normal olmadığı değerler ise Wilcoxon Testi ile araştırıldı. Araştırmada 45 sporcunun 8 haftalık antrenman sonrası (son test) hareket, toplam çabukluk ve karar verme zamanlarının ölçüm değerleri normal dağılım gösterdiği için Tek Yönlü Varyans Analizi (TYVA), son test sprint zamanı ise normal dağılmadığı için Kruskal-Wallis testi ile araştırıldı. Ölçüm değerlerinin gruplara göre farklılıklarını görebilmek için çoklu karşılaştırma testlerinden en küçük önemli fark yöntemi LSD ve Tamhane testi tercih edildi. Bulgular: Geçerlilik çalışmasına göre her iki cihaz ile aynı anda ölçülen hareket, sprint ve toplam çabukluk zamanlarının yüksek oranda uyumlu olduğu tespit edildi. Güvenilirlik çalışmasında 1.-2. hafta, 2.-3. hafta ve 3.-4. haftalar arası hareket, sprint toplam çabukluk ve karar verme zamanı değerlerinde pozitif yönde güçlü bir korelasyon tespit edildi (p:0,000). Futbolcuların hareket, sprint, toplam ve karar verme zamanlarında KG ön test, son test değerleri arasında anlamlı bir farkın olmadığı, KBÇG ve 4V1-6V2 DAOG ön test, son test değerleri arasında anlamlı bir farkın olduğu tespit edildi. KBÇG ve 4V1-6V2 DAOG karar verme zamanları açısından karşılaştırıldığında 4V1-6V2 DAOG' da daha büyük gelişim görüldü. Sonuç: ADTÇT'nin geçerli ve güvenilir olduğu ve bundan sonraki araştırmalarda ölçüm amacıyla kullanılabileceği tespit edildi. Bu araştırmadaki KBÇG ile 4V1-6V2 DAOG'daki benzer gelişmeler, KBÇ antrenmanlarının yerine 4V1-6V2 DAO'ların çabukluk antrenmanı olarak kullanılabileceğini gösterdi. Ayrıca karar verme zamanı bakımından, 4V1-6V2 DAOG'da daha fazla gelişimin olması çabukluk antrenmanı olarak 4V1-6V2 DAO'larının kullanımını daha da avantajlı kılmaktadır. Anahtar Sözcükler: Futbol, Dar Alan Oyunları, Çabukluk.