5-6 yaş çocukların resimlerine akran ilişkilerinin yansıması

Amaç: 5-6 yaş grubu çocukların resimlerine yansıyan akran ilişkilerinin incelenmesidir. Materyal ve Metot: Malatya il merkezinde bulunan 2018-2019 eğitim öğretim yılı içerisinde okul öncesi eğitim kurumlarındaki 5-6 yaş 180 çocukla yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", Gülay-Ogelman tarafından uyarlaması yapılan "Ladd ve Profilet Çocuk Davranış Ölçeği" ve ÇDÖ puan sıralamasında ilk 30 çocuğun resimleri kullanılmıştır. Araştırmada Karma Araştırma Yöntemi kullanıldı. Nicel verilerin analizinde NCSS programı kullanıldı. Verilerin normal dağılıma uygunlukları Shapiro-Wilk testi ve grafiksel incelemelerle sınanmıştır. Normal dağılım gösteren nicel değişkenlerin iki grup arası karşılaştırmalarında Bağımsız gruplar t testi kullanıldı. Normal dağılım göstermeyen nicel değişkenlerin ikiden fazla grup arası karşılaştırmalarında Kruskal-Wallis test ve Dunn-Bonferroni test kullanıldı. Nitel veriler için İçerik Analiz kullanıldı. Bulgular: ÇDÖ toplam puan sıralamasında cinsiyet ve yaşa göre anlamlı farklılık olmadığı, kardeş sayısına, kaçıncı çocuk olduğuna, ailesinin ekonomik düzeyine göre etkilendiği görüldü. ÇDÖ puan sıralamasında ilk 30 çocuğun prososyal davranışları öne çıkan çocukların resimlerinde akranları tarafından sevildiği bunu da resimlerinde çeşitli figür ve konumlarla yansıttığı, saldırgan davranışlar gösteren ve dolayısıyla dışlanan, kaygı/korkusu olan çocuklarınsa yalnız kaldığı resimlerinde ve keskin hat çizim ve figürlerede yansıttığı görülmüştür. Hiperaktif çocuklarınsa aceleyle çizip yarım bıraktığı veya çizimin dışına taşırdığı görülmüştür. Eldeki nitel verilerin nicel verilerle örtüşmektedir. Sonuç: Resimlere yansıyan akran ilişkileri genel olarak ölçekle ve yapılan alan çalışmalarıyla uyum göstermektedir. Prososyal alanda yüksek puan alan çocukların kendilerini yalnız çizmediği, figür çeşitliliği kullanmak istediği; saldırgan, dışlanan, kaygı/korku ve hiperaktif çocukların çizimindeyse baskın, keskin kalem vuruşları veya kâğıdı dik kullandığı ve kendini resimde çizmediği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: akran ilişkisi, erken çocukluk, resim.