51CrV4 ve 52CrMoV4 çeliklerinde farklı kumlama işlemlerinin ve molibden ilavesinin mekanik özelliklerine etkilerinin incelenmesi

51CrV4 ve 52CrMoV4 kalite yay çelikleri, özellikle yüksek mekanik dayanım ve uzun hizmet ömrü gerektiren uygulamalar için tercih edilen malzemelerdir. Bu çeliklerin performansı, farklı yüzey işleme teknikleriyle önemli ölçüde iyileştirilebilmektedir. Kumlama işlemi, çeliklerin yüzey özellikleri, iç gerilme durumları ve genel mekanik dayanımlarını önemli ölçüde değiştiren etkili bir yüzey işleme yöntemidir. Normal (serbest) kumlama işleminde, küçük bilyeler yüzeye püskürtülerek işlem yapılırken, stresli kumlama işleminde ise kumlama sonrası çelik yüzeyine bükülme ön gerilimi uygulanarak malzeme gerilmeye sokulmaktadır. Bu iki kumlama türü, çeliklerin mekanik özellikleri üzerinde, özellikle yorulma dayanımı açısından farklı etkiler yaratabilmektedir. Ayrıca, 52CrMoV4 çeliğinde bulunan molibden (Mo) elementinin, çeliğin mikroyapısında ve mekanik özelliklerinde önemli değişikliklere yol açabileceği bilinmektedir. Bu tez çalışmasının amacı, su verme ve temperleme ısıl işlemi gerçekleştirilmiş 51CrV4 ve 52CrMoV4 kalite yay çeliklerine uygulanan kumlama işlemlerinin malzemenin mekanik özellikleri üzerindeki etkilerini derinlemesine incelemektir. Çalışma, iki ana hedef doğrultusunda yürütülecektir. Birinci hedef, kumlama türlerinin etkilerinin incelenmesidir. Bu bağlamda, hem 51CrV4 hem de 52CrMoV4 çelikleri üzerinde serbest (normal) kumlama ve stresli kumlama işlemlerinin etkileri karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma, özellikle çeliğin yüzey özellikleri, sertlik, çekme dayanımı ve yorulma dayanımı üzerindeki etkilerin belirlenmesini amaçlamaktadır. İkinci hedef ise, 52CrMoV4 çeliğindeki molibden (Mo) elementinin çeliğin mekanik özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılmasıdır. Bu bağlamda, farklı kumlama işlemlerinin ve Mo elementinin çeliğin mikroyapısal, mekanik özelliklerine ve özellikle yorulma dayanımına olan etkisi incelenmiştir. Bu araştırma, çeliklerin performansını iyileştirmek için kumlama işlemlerinin ve element katkılarının optimize edilmesi konusunda değerli bilgiler sunmayı amaçlamaktadır.