6-8.11 yaş arası çocuklarda anlatı özelliklerinin matematik performansına etkisi

ERDOĞAN ÜNLÜ, G. (2025). 6 – 8.11 Yaş Arası Çocuklarda Anlatı Özelliklerinin Matematik Performansına Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Atlas Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Dil ve Konuşma Terapisi Anabilim Dalı, İstanbul. Bu çalışma, 6.0- 8.11 yaş arası çocukların anlatı becerileri ile matematik performansı arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Anlatının, bireylerin dil gelişimini ve bilişsel süreçlerini yansıtan bir söylem türü olduğu ve eğitimde etkili bir araç olarak kullanılabildiği bilinmektedir. Matematiksel becerilerin gelişiminin, dil ve bilişsel süreçlerle yakından ilişkili olduğu vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, araştırmanın temel amacı, anlatı becerilerinin matematik performansı üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Araştırmaya, dil ve bilişsel gelişimin normal olduğunu belirlemek amacıyla "Türkçe Okul Çağı Dil Gelişim Testi" ve Wechsler Çocuklar İçin Zekâ Ölçeği (WISC-R) uygulanan toplam 40 çocuk dahil edilmiştir. Anlatı becerilerinin değerlendirilmesinde, "Kurbağa, Neredesin?" (Frog, Where Are You?) aracı kullanılmıştır. Bu öykü aracılığıyla elde edilen anlatılar, makro yapısal parametreler açısından analiz edilmiştir. Aynı zamanda dilin mikro yapısal özelliklerinden olan ortalama sözce uzunluğu (OSU) ve tamamlanmış anlaşılır sözce sayısı (TASS) da analize dahil edilmiştir. Matematiksel performansın değerlendirilmesinde ise yaş düzeyine uygun standart olmayan problem çözme sorularından yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, anlatının makro yapısına ait özelliklerden öykünün amacını ifade etme, karşılaşılan engellere çözüm geliştirme, öykünün sonuç bölümünü anlatma ve ayrıntıları fark etme becerilerinin matematik performansı ile anlamlı bir ilişki gösterdiğini ortaya koymuştur. Araştırmadan elde edilen bir diğer bulgu, anlatı becerilerinde yapılan hataların matematiksel problem çözme süreçlerini olumsuz etkilediğidir. Sonuç olarak, dil ve matematik becerilerinin birbiriyle etkileşim halinde olduğu ve anlatı temelli yaklaşımların matematik performansını geliştirmede etkili bir araç olabileceği anlaşılmaktadır. Çalışmanın, eğitim programlarının planlanmasında dil ve matematik arasındaki ilişkiyi gözeten yeni yaklaşımlar geliştirilmesine katkı sağlaması hedeflenmektedir.