6. sınıf İngilizce dersi öğretim programının aydınlatıcı program değerlendirme modeli ile değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı altıncı sınıf İngilizce Dersi Öğretim Programını Aydınlatıcı Program Değerlendirme Modeli ile değerlendirmektir. Karma yöntem araştırmalarından eşzamanlı dönüşümsel desene sahip çalışmada, Aydınlatıcı Program Değerlendirme Modeli'ne uygun olarak programın öğretim sistemi ve öğrenme ortamı boyutları değerlendirilmiştir. Programın öğretim sistemine ilişkin veriler doküman incelemesi ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Okul/Sınıf Donanım ve Fiziki Yapısı Gözlem Formu" aracılığıyla toplanmıştır. Öğrenme ortamına ilişkin veriler ise araştırmacı tarafından geliştirilen "Ders Gözlem Formu", "Öğretmen Görüşme Formu", "Öğrenci Görüşme Formu", "Öğretmen Anketi" ve Aydoğmuş ve Kurnaz (2017) tarafından geliştirilen "İngilizce Dersi Tutum Ölçeği" ile elde edilmiştir. Çalışma kapsamında İngilizce dersi öğretim programı uygulayıcılara öneriler açısından analiz edilmiştir. Siirt ilindeki sosyo-ekonomik bakımdan birbirinden farklı 2 devlet ortaokulunun donanım/fiziki yapısına yönelik gözlem ve bu okulların altıncı sınıflarında İngilizce dersi veren 2 öğretmenin derslerinde 6 hafta gözlem gerçekleştirilmiştir. Gözlem yapılan okullardaki 7 İngilizce öğretmeniyle de görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Gözlem yapılan sınıflardaki 54 öğrenciye tutum ölçeği uygulanmış ve bu sınıflardaki 40 öğrenciyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Siirt ili ve ilçelerinde görev yapan 175 İngilizce öğretmenine de anket uygulanmıştır. Çalışmada öğretim programının incelenmesinde doküman analizi, donanım/fiziki yapıya yönelik gözlemlerde içerik analizi, ders içi gözlemlerde ortalama hesaplamaları ve betimsel analiz, öğretmen ve öğrenci görüşmelerinde içerik analizi, tutum ölçeğinde Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, anketlerin analizinde ise aritmetik ortalama ve yüzde hesaplamaları yöntemleri ile veriler analiz edilmiştir. Programın öğretim sisteminin değerlendirilmesine ilişkin bulgulara göre öğretim programında uygulayıcılara yönelik 32 adet öneriye ulaşılmış olup bu önerilerin iletişimsel odaklı yaklaşımla örtüştüğü belirlenmiştir. Merkezi Okul ve Çevre Okulun donanım/fiziki yapısı çoğunlukla benzerlik göstermekle birlikte Çevre Okulun derslerinde ek kaynak kitap kullanılmadığı bilgisine ulaşılmıştır. Programın öğrenme ortamının değerlendirilmesine ilişkin bulgulara göre ise Merkezi Okul öğrencilerinin İngilizce dersine yönelik tutumları üzerinde olumsuz yönde etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmışken Çevre Okulu öğrencilerinin İngilizce dersine yönelik tutumları üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf içi gözlem sonuçlarından elde edilen bulgulara göre Merkezi Okulda ve Çevre Okulunda ders yürüten 2 İngilizce öğretmeninin de gözlem formundan aldıkları ortalama puanın düşük düzeyde kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Merkezi Okulda ve Çevre Okulda öğrenim gören öğrencilerle yapılan görüşmeler sonucunda Çevre Okulunda öğrenim gören öğrencilerin sosyo-ekonomik bakımdan daha dezavantajlı konumda olduğu bilgisine ulaşılmıştır. Bunun yanında Merkezi Okul ve Çevre Okulu öğrencilerinin görüşleri benzerlik göstermekle birlikte bazı konularda öğrenci görüşlerinin okul, çevre, aile, kültür ve sosyo-ekonomik durum gibi bir dizi faktörden kaynaklı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Öğretmenlere uygulanan anketlerden elde edilen bulgulardan ise öğretmenlerin programın etkili bir şekilde uygulanmasına yönelik aldıkları ortalama puanın iyi düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak, çalışmanın bulgularına ve sonuçlarına dayalı olarak program uygulayıcılarına, araştırmacılara, ders kitabı yazarları ve tasarımcılarına ve program geliştirme uzmanlarına yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur.