6. sınıf İngilizce dersinde dinleme stratejileri öğretiminin öğrencilerin dinleme ve konuşma becerilerine etkisinin incelenmesi

Yabancı dil becerilerinin gelişiminde öğrencilere hız kazandıran dil öğrenme stratejilerinin farkında olmak ve bunları gerektiği yerlerde uygulamak yabancı dil gelişiminde önem arz etmektedir. Özellikle dinleme becerisinin gelişimi için dinleme stratejilerinin farkında olmak ve bu stratejileri uygun zamanlarda kullanmak öğrencilerin dinleme görevlerini başarılı bir şekilde tamamlamalarına yardımcı olur. Bu çalışmanın amacı, İngilizce dersinde 6. sınıf öğrencilerine dinleme stratejileri kullanımı öğretiminin öğrencilerin dinleme stratejileri bilişsel farkındalık, dinleğini anlama ve motivasyon düzeyleri ile İngilizce konuşma becerisine etkisini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda, veri toplama araçları geliştirilmiş, dinleme stratejilerinin kullanımına yönelik öğretim yapılmış ve bu öğretimin etkililiğini incelemek amacıyla geliştirilen ölçme araçlarından yararlanılmıştır. Bu sebeple, çalışmada iç içe geçmiş karma desen kullanılmıştır. Dinleme stratejileri kullanımının öğretiminin yapılabilmesi için yarı deneysel desenden yararlanılmıştır. Çalışmanın araştırma grubunda yer alan deney grubunu 18, kontrol grubunu ise 14 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma 2021-2022 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde Afyonkarahisar merkezde yer alan bir ortaokulda altı hafta boyunca gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel veriler araştırmacı tarafından geliştirilen dinleme stratejileri bilişsel farkındalık ölçeği, İngilizce dinlemeye yönelik motivasyon ölçeği, dinleme testi ve konuşma becerisi puanlama anahtarı; nitel veriler ise yarı yapılandırılmış öğrenci görüşmeleri, öğrenci günlükleri, araştırmacı notları ve güven/motivasyon baloncuğu ile elde edilmiştir. Araştırma sonucunda, 6. sınıf İngilizce dersinde dinleme stratejileri kullanımının öğretimi öğrencilerin hem dinleme hem de konuşma becerilerindeki gelişimlerini artırmıştır. Öğrencilerin İngilizce dinlemeye yönelik bilişsel farkındalık seviyeleri artmıştır. Öğrenciler dinlemeye karşı motivasyon düzeylerinin arttığını belirtmişler ve yapılan dinleme etkinliklerinden memnun kaldıklarını söylemişlerdir. İngilizcede dinleme becerisinin gelişimi için öğrencilerin dinleme strateji kullanmaları teşvik edilmeli ve gerektiğinde stratejiler hatırlatılıp kullanımları gösterilmelidir.