Theses supervised by Prof. Dr. Gürbüz Ocak
34 theses · Afyon Kocatepe University
6. sınıf İngilizce dersinde dinleme stratejileri öğretiminin öğrencilerin dinleme ve konuşma becerilerine etkisinin incelenmesi
Yabancı dil becerilerinin gelişiminde öğrencilere hız kazandıran dil öğrenme stratejilerinin farkında olmak ve bunları gerektiği yerlerde uygulamak yabancı dil gelişiminde önem arz etmektedir. Özellikle dinleme becerisinin gelişimi için dinleme stratejilerinin farkında olmak ve bu stratejileri uygun zamanlarda kullanmak öğrencilerin dinleme görevlerini başarılı bir şekilde tamamlamalarına yardımcı olur. Bu çalışmanın amacı, İngilizce dersinde 6. sınıf öğrencilerine dinleme stratejileri kullanımı öğretiminin öğrencilerin dinleme stratejileri bilişsel farkındalık, dinleğini anlama ve motivasyon düzeyleri ile İngilizce konuşma becerisine etkisini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda, veri toplama araçları geliştirilmiş, dinleme stratejilerinin kullanımına yönelik öğretim yapılmış ve bu öğretimin etkililiğini incelemek amacıyla geliştirilen ölçme araçlarından yararlanılmıştır. Bu sebeple, çalışmada iç içe geçmiş karma desen kullanılmıştır. Dinleme stratejileri kullanımının öğretiminin yapılabilmesi için yarı deneysel desenden yararlanılmıştır. Çalışmanın araştırma grubunda yer alan deney grubunu 18, kontrol grubunu ise 14 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma 2021-2022 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde Afyonkarahisar merkezde yer alan bir ortaokulda altı hafta boyunca gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel veriler araştırmacı tarafından geliştirilen dinleme stratejileri bilişsel farkındalık ölçeği, İngilizce dinlemeye yönelik motivasyon ölçeği, dinleme testi ve konuşma becerisi puanlama anahtarı; nitel veriler ise yarı yapılandırılmış öğrenci görüşmeleri, öğrenci günlükleri, araştırmacı notları ve güven/motivasyon baloncuğu ile elde edilmiştir. Araştırma sonucunda, 6. sınıf İngilizce dersinde dinleme stratejileri kullanımının öğretimi öğrencilerin hem dinleme hem de konuşma becerilerindeki gelişimlerini artırmıştır. Öğrencilerin İngilizce dinlemeye yönelik bilişsel farkındalık seviyeleri artmıştır. Öğrenciler dinlemeye karşı motivasyon düzeylerinin arttığını belirtmişler ve yapılan dinleme etkinliklerinden memnun kaldıklarını söylemişlerdir. İngilizcede dinleme becerisinin gelişimi için öğrencilerin dinleme strateji kullanmaları teşvik edilmeli ve gerektiğinde stratejiler hatırlatılıp kullanımları gösterilmelidir.
6. sınıf Türkçe kitabında yer alan metinlerin Türkçe öğretim programında bulunan niteliklere göre incelenmesi
Bu çalışma ile Türkçe ders kitabındaki metinlerin Türkçe Öğretim Programı'ndaki ders kitabına alınacak metinlerin niteliklerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma kapsamında doküman analizi deseni ile gerçekleştirilen araştırmada veri kaynağı olarak 2020-2021 eğitim-öğretim yılında EKOYAY yayınlarına ait 6. sınıf seviyesinde okutulan Türkçe ders kitabı incelenmiştir. İncelenen Türkçe ders kitabında yer alan 8 tema, bu 8 temanın altında yer alan toplam 40 metin incelemeye tabii tutulmuştur. İnceleme yapılırken Türkçe Öğretim Programı'nda ders kitabına alınacak metinlerde bulunması gereken nitelikler esas alınmıştır. Türkçe Öğretim Programı'ndaki niteliklere göre bir değerlendirme formu oluşturulmuştur. Metinler bu değerlendirme formuna göre incelenmiştir. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda bazı metinlerde eğitsel açıdan uygun olmayan ifadelerin yer aldığı belirlenmiştir. Ders kitabı içerisindeki metinlerin alanda kabul görmüş yazarlardan alındığı görülmüştür. Türk cumhuriyetlerinden ders kitabı içerisinde 1 yazara yer verildiği fakat Balkan Türklerine ait yazarlara yer verilmediği saptanmıştır. Gazete haberi, reklam, dilekçe, tutanak ve sosyal medya uygulamalarında yer alan türler ders kitabı içerisinde metin olarak kullanılmamıştır. Metin içinde anı, fıkra, anekdot vb. yer alan fakat anlamsal olarak bağımsız kullanılabilen bölümlere de metinlerde yer verilmemiştir. İncelemeler sonucunda metinlerin başında metin yazarının biyografisine yer verilmediği belirlenmiştir. Belirlenen diğer alt problemlerde ise Türkçe ders kitabına alınan metinlerin programda belirtilen özelliklere uygun olarak seçildikleri belirlenmiştir.
Dijital vatandaşlık öğretim programının tasarlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi
İnternet ve teknolojinin başdöndürücü bir şekilde gelişmesi sonucu dijitalleşme ortaya çıkmıştır. Dijitalleşme hem bireysel hem de toplumsal anlamda birçok alanda büyük çaplı dönüşümlerin yaşanmasını sağlamıştır. Günlük hayatımızdaki işlerimizin dijital ortamlar üzerinden yürütülmesi ile birlikte bu dönüşümün en bariz yaşandığı alanlardan biri de vatandaşlık olmuş ve dijital vatandaşlık kavramı ortaya çıkmıştır. Günümüz dijital toplumlarına bilinçli dijital vatandaşlar yetiştirebilmek için dijital vatandaşlık eğitimi hem toplumsal hem de bireysel anlamda bir ihtiyaçtır. Bu kapsamda çalışmada üniversite öğrencilerine yönelik dijital vatandaşlık öğretim programının tasarlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın yöntemi karma yöntem, deseni ise karma yöntem program değerlendirme desenidir. Bu tasarıma göre çalışmanın farklı aşamalarında farklı yöntemler kullanılmıştır. İhtiyaç belirleme aşamasında durum çalışması, ölçek geliştirme aşamasında karma yöntemlerden keşfedici ardışık desen, başarı testi geliştirme aşamasında tarama yöntemi, programın uygulanması ve değerlendirilmesi aşamasında gömülü deneysel karma desen kullanılmıştır. Çalışmanın araştırma grubunu, 2021 – 2022 bahar döneminde üniversite eğitimlerine devam eden pilot uygulama grubunda 34 esas uygulama grubunda 30 birinci sınıf meslek yüksekokulu öğrencisi oluşturmaktadır. Nicel veriler araştırmacı tarafından geliştirilen dijital vatandaş farkındalık ölçeği, dijital vatandaşlık başarı testi ve Cabı (2016) tarafından geliştirilen dijital teknolojilere yönelik tutum ölçeği ile toplanmıştır. Nitel veriler ise ihtiyaç belirleme görüşme formları, araştırmacı, öğrenci ve gözlemci günlükleri ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde; nicel veriler için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi, madde güçlük, madde ayırt edicilik analizleri, KR-20 madde güvenirlik analizi ve ilişkili ölçümler t testi analizleri; nitel veriler için ise içerik analizi kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgulara göre geliştirilen öğretim programının, üniversite öğrencilerinin dijital vatandaşlık başarılarına, dijital vatandaş farkındalıklarına ve dijital teknolojilere yönelik tutumlarına istatistiksel olarak anlamlı etkisi olmuştur. Sonuç olarak çalışma kapsamında üniversite öğrencilerine yönelik bir dijital vatandaşlık öğretim programı alan yazına kazandırılmıştır.
İlkokul 3. sınıf matematik öğretiminde dijital materyallerin kullanımı: Bitmoji uygulaması örneği
Günümüzde alfa kuşağı olarak da isimlendirilen ilkokul öğrencilerinin özelliklerine göre Matematik dersi etkinliklerini hazırlamak bağlamında öğretmenlere büyük görevler düşmektedir. Eğitim öğretim etkinliklerinde materyal kullanımının hedefi öğrenenlerin, derslere aktif olarak katılmasını sağlamak, öğrencilerin akıl yürütme becerilerine katkıda bulunmak, öğrenenlerin etkinliklere ilişkin ilgilerini ve isteklerini artırmak şeklinde sonuçların elde edilmesidir. Bu sonuçların elde edilmesi materyallerin öğrenci özelliklerine göre seçilmesi ya da tasarlanmasıyla da doğrudan ilişkilidir. Özellikle alfa kuşağının dijital kavramlara daha yatkın olduğu göz önünde bulundurulduğunda materyallerin de dijital temele dayandırılması istenen sonuca ulaşmaya yardımcı olacaktır. Eylem araştırması biçiminde desenlenen bu çalışmada ilkokul 3. öğrencilerin matematik dersi çarpma ve bölme işlem becerilerinin artırılması hedeflenmiştir. Bu hedefe ulaşmak için bitmoji uygulaması ve google slâytlardan yararlanarak sanal bir sınıf tasarlanmıştır. Tasarlanan bu sanal sınıfta avatar öğretmen farklı dijital materyallerle konu tekrarları, alıştırmalar ve dijital oyunlarla öğrencilerin çarpma ve bölme işlemi kazanımlarına ilişkin bilişsel becerilerini artırmayı ve kalıcı anlamlı bir öğretim sağlamayı amaçlamıştır. Bu bağlamda ilk olarak 3 eylem planından oluşan pilot uygulama yapılmıştır. Daha sonra sekizi çarpma işlemine beşi de bölme işlemine yönelik toplam on üç eylem planı oluşturulmuş ve bu eylem planları doğrultusunda ders etkinlikleri düzenlenmiştir. Veriler öğretmen, araştırmacı ve öğrenci günlükleri ile yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Uygulamalardan sonra odak grup görüşmesi tekniğiyle yarı yapılandırılmış sorulara öğrenenlerin yanıtlarını yazarak vermeleri sağlanmış ve veriler böyle elde edilmiştir. Ulaşılan verilere içerik analizi yapılmış kodlar, bu kodlardan da temalar meydana getirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulardan, matematik öğretiminde dijital materyallerden yararlanmanın öğrencilerin akademik başarısını, derse katılımını artırdığı öğrencilerin matematiğe karşı olumlu tutum geliştirmesini sağladığı ve öğrencilerin ilgilerini çektiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Matematik öğretimi, bitmoji uygulaması, dijital materyal
İlkokul 3. sınıflarda İngilizce öğretiminde dijital hikaye kullanımı üzerine bir araştırma
Hikâye yaşanmış veya yaşanması olası olayların anlatıldığı türlerdir. İnsanlar yazılı tarihin başlangıcından çok daha önce hikâyeler aracılığıyla başından geçen olayları sözlü olarak anlatabilme imkânı bulmuştur. İlk olarak sözlü olarak aktarılan hikâyeler daha sonrasında yazının bulunmasıyla birlikte yazılı olarak da anlatılmaya başlanmıştır. Hikâyeler aracılığıyla insanlar birbiri ile iletişim kurabilme ve bir arada hoş vakit geçirebilme imkânı bulmuşlardır. Hikâyeler yalnızca büyüklerin değil her yaştan insanın dikkatini çekmektedir. Özellikle çocuklara hitap eden hikâyeler eğlenceli oldukları için çok da akılda kalıcı olmaktadır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte hikâyelerin dijital hali de yaygınlaşmaya başlamıştır. Teknoloji, mevcut olan hikâyelerin dijital hale dönüştürülmesini olanaklı kıldığı gibi kişilere kendi dijital hikâyelerini de oluşturma şansı vermektedir. Teknolojinin olanaklarıyla dijital hikâyelerin oluşturulması eğitimcilerin dikkatini çekmiştir. Böylelikle dijital hikâyeler teknolojinin eğitimcilere sunduğu bir öğretime yardımcı bir uygulama olarak eğitim ortamlarında yerini almıştır. Dijital hikâyeler 21. yy.'ın önemli yeterliliklerinden olan dijital okuryazarlık, teknoloji okuryazarlığı gibi becerilerinin de geliştirilmesine katkıda bulunmaktadır. Eylem araştırması olarak planlanan bu çalışmada dijital hikâyelerin ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin İngilizce öğrenmelerini kolaylaştırıp kolaylaştırmadığının tespiti amaçlanmıştır. İlk olarak 4 dijital hikâyenin kullanıldığı pilot uygulama sonrası 16 dijital hikâyenin bulunduğu 8 eylem planı uygulanmıştır. Araştırmanın verileri uygulanan her eylem planları sonrasında öğretmen-öğrenci günlükleri, öğretmen-öğrenci gözlem formlarıyla ve uygulamanın sonunda yarı-yapılandırılmış görüşme sorularından oluşan odak grup görüşmesiyle toplanmıştır. Odak grup görüşmesinde elde edilen veriler yazıya geçirilmiş ve içerik analizi yapılmıştır. Odak grup görüşmesinden elde edilen veriler içerik analiziyle kod, alt tema ve temalara ayrılarak araştırmanın temaları elde edilmiştir. Araştırmanın güvenirliğini sağlamak amacıyla eş gözlemci tarafından araştırmanın kod, alt tema ve tema tutarlılığına bakılmıştır. Öğretmen-öğrenci günlükleri ve öğretmen-öğrenci gözlem formlarına betimsel analiz uygulanarak bu formların doğrudan alıntılarla araştırmada yer alması sağlanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre dijital hikâyelerin İngilizce kelime öğrenmeyi kolaylaştırdığı ve öğrenilen kelimelerin akılda kalıcı olmasını sağladığı, öğrencilerin ilgisini çeken ve öğrencilerin derse etkin katılımını sağlayan bir uygulama olduğu ve en nihayetinde İngilizce öğrenimini kolaylaştırdığı ve dil öğrenimini eğlenceli kıldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Öz-düzenleyici öğrenme stratejileri öğretim program tasarısının hazırlanması uygulanması ve etkisinin değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı ilkokul 6. sınıf ve 7. sınıf öğrencilerine yönelik özdüzenleyici öğrenme stratejileri öğretim programının tasarlanması, uygulanması ve etkililiğinin değerlendirilmesidir. Çalışma karma yöntem çeşitlerinden açımlayıcı desene göre tasarlanmıştır. Çalışmanın araştırma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar Kocatepe Ortaokulunda öğrenimlerine devam eden altıncı ve yedinci sınıf öğrenci grubu oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verileri "Öz-düzenleyici Öğrenme Stratejileri Ölçeği" ve "Problem Çözme Envanteri" ile elde edilirken, araştırmanın nitel verileri "Öğrenci Günlüğü, Araştırmacı Günlüğü ve Kazanım Özdeğerlendirme Formu" ile elde edilmiştir. Çalışma kapsamında öncelikle öğretmen görüşleri, öğrenci görüşleri ve alanyazına dayalı olarak ihtiyaçlar belirlenmiş ve program tasarısı hazırlanmıştır. İkinci aşamada, hazırlanan program tasarısının pilot uygulamaları eylem araştırmasına dayalı olarak yürütülmüştür. Üçüncü aşamada, programın öğrencilerin öz-düzenleyici öğrenme ve problem çözme becerileri üzerindeki etkililiğini belirlemek amacıyla ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmada verilerin normal bir dağılım gösterdiği durumlarda, aynı örneklem grubu üzerinde puan ortalamalarını karşılaştırmak için bağımlı gruplar t-testi yapılmıştır. Öğrenci günlüklerinden elde edilen bulgular, içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Araştırma sonucunda, Problem Çözmede Kendine Güven alt boyutunda Kontrol Grubu I öğrencilerinin son-test puan ortalaması ile Deney Grubu I öğrencilerinin son-test puan ortalamaları arasında Deney Grubu lehine anlamlı fark olduğu saptanmıştır. Buna karşın Kontrol Grubu II ve Deney Grubu II öğrencilerinin problem çözme becerisi son-test puan ortalamaları arasında anlamlı fark olmadığı belirlenmiştir. Deney I ve Kontrol I grubu öğrencilerinin öz düzenleyici öğrenme stratejileri ölçeğinden elde ettikleri son test puanları arasında Deney I grubu lehine; Deney II ve Kontrol II grubu öğrencileri arasında da Deney II grubu son-test puanları lehine anlamlı farklar elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Öz-düzenleyici öğrenme, problem çözme becerisi, program geliştirme, ortaokul öğrencileri
İlkokul sağlık okuryazarlığı öğretim programının tasarlanması, uygulanması ve etkisinin incelenmesi
Sağlık, her dönemde insanlar için önemli olmuştur. Kaliteli bir yaşam sürmek isteyen insanların vazgeçilmez bir ihtiyacı olan sağlık, insanların üretken olmasının da önkoşuludur. Hastalıklardan kurtulmak kadar sağlıklı yaşam halinin sürdürülmesi de önem taşımaktadır. Sağlık okuryazarlığı; sağlık bilgisine ulaşabilmeyi, ulaşılan sağlık bilgisine değer biçerek doğru sağlık bilgisini seçebilmeyi, edinilen doğru sağlık bilgisini bireylerin kendi yaşamlarına uyguladıkları gibi çevresinde yaşayanlar için sorumluluk almayı da içermektedir. Çocuklukta edinilen sağlık davranışlarının yetişkinlik dönemini doğrudan etkilemesi nedeniyle sağlık okuryazarlığı eğitimine erken yaşlarda başlanması önerilmiştir. Sağlık bilgisine ulaşmada okuryazar olmanın önemi nedeniyle sağlık okuryazarlığı eğitimine ilkokul döneminden başlanabileceği düşünülmüştür. Bu araştırmada, ilkokul dördüncü sınıfta öğrenim gören öğrenciler için tasarlanmış olan Sağlık Okuryazarlığı Öğretim Programının (SOÖP), öğrencilerin sağlık okuryazarlığı düzeyine ve sağlık okuryazarlığı başarılarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle alanyazın taraması yapılmıştır. Ardından 53 ilkokul dördüncü sınıf öğrencisinin, 33 sınıf öğretmeninin, 3 aile hekiminin, 2 çocuk hastalıkları uzmanının ve 3 pedodonti uzmanının katıldığı ihtiyaç analizi çalışması yapılmıştır. İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin edinmeleri gerektiği anlaşılan sağlık okuryazarlığı bilgi ve becerileri doğrultusunda beş modülden oluşan SOÖP tasarlanmıştır. Program tasarısı hakkında uzman görüşleri de alındıktan sonra pilot uygulama yapılmıştır ve gereken düzenlemeler yapılarak program, deney grubuyla asıl uygulamaya hazır hale getirilmiştir. İç içe gömülü karma desenle gerçekleştirilen çalışmanın nicel boyutunda yarı deneysel desen kullanılmıştır. Afyonkarahisar ilindeki bir ilkokulda 2023-2024 eğitim öğretim yılında öğrenim gören 23 öğrenci deney grubunu, 24 öğrenci kontrol grubunu oluşturmuştur. Araştırmanın nicel verileri Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi Ölçeği, Sağlık Okuryazarlığı Başarı Testi ve modül sonu değerlendirme etkinlikleriyle toplanmıştır. Araştırmanın nitel verileri dördüncü sınıf öğrencilerinden odak grup görüşmesiyle, öğrencilerin ebeveynlerinden yarı yapılandırılmış görüşme formuyla ve araştırmacı tarafından tutulan saha notlarıyla toplanmıştır. Toplanan nicel verilerin analizi sonucunda SOÖP'ün, deney grubu öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı düzeylerini ve sağlık okuryazarlığı başarılarını artırdığı belirlenmiştir. Nitel bulgulara göre SOÖP'ün amaçlarına ulaşılabildiği, öğrencilerin ebeveynlerinin de çocuklarında sağlık okuryazarlığı davranışları gözlemlediklerini belirttikleri görülmüştür. Araştırmanın sonuçlarına göre SOÖP yoluyla ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı düzeyinin ve sağlık okuryazarlığı başarılarının geliştirilebildiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Sağlık okuryazarlığı, ilkokul dördüncü sınıf öğrencileri, öğretim programı, program geliştirme.
Ortaokul öğrencilerine yönelik zihin alışkınlıkları öğretim programı tasarısının hazırlanması ve uygulanması üzerine bir araştırma
Bu araştırma, ortaokul 5. Sınıf öğrencilerine yönelik Zihin Alışkanlıkları Öğretim Programı (ZAÖP) tasarısının hazırlanması, uygulanması ve uygulama sürecinin etkililiğinin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Araştırmada, karma yöntem değerlendirme tasarımı kullanılarak nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin zenginliğinden yararlanılmış ve derinlemesine analizler yapılması hedeflenmiştir. Çalışmanın ihtiyaç belirleme aşaması; durum çalışması ile yürütülmüş, ölçme aracı geliştirme aşaması keşfedici ardışık desen çerçevesinde gerçekleştirilmiş; uygulanması ve uygulama sürecinin değerlendirilmesi ise gömülü deneysel desen kapsamında ele alınmıştır. Bu süreçte, veri toplama araçları geliştirilmiş, zihin alışkanlıklarının geliştirilmesine yönelik çeşitli etkinlikler tasarlanarak uygulanmış ve bu uygulamaların etkililiğini ve öğrencilerin kazanımlara ulaşma düzeyini ölçmek amacıyla geliştirilen ölçme araçlarından yararlanılmıştır. Veri toplama sürecinde, araştırmacı tarafından geliştirilen Zihin Alışkanlıklar Başarı Testi (ZABT), Zihin Alışkanlıkları Öz Düzenleme Ölçeği (ZAÖÖ), gözlem formu, akran değerlendirme formu, araştırmacı günlükleri, öğrenci günlükleri ve görüşme formları kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, kolay ulaşılabilir örneklem yöntemiyle seçilen ve beşinci sınıfa devam eden 20 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma sürecinin temeli, eylem planlarının geliştirilmesinden önce gerçekleştirilen pilot uygulama ile oluşturulmuştur. Bu kapsamda, uygulama süreci eylem araştırması döngüsü içinde tasarlanmıştır. Pilot uygulamanın ardından gerçekleştirilen 1. Komite toplantısı ile ilk eylem planı oluşturulmuş ve 1., 2. ve 3. modüllerin uygulamaları yürütülmüştür. İlk üç modülün uygulama süreci tamamlandığında 2. Komite toplantısıyla ikinci eylem planı şekillendirilmiş ve takip eden 3 modülün uygulamasına geçilmiştir. Sonraki üç modülün uygulamalarının tamamlanmasının ardından, 3. Komite toplantısıyla üçüncü eylem planı hazırlanmış ve bu plan doğrultusunda kalan son 3 modülün uygulama aşaması gerçekleştirilmiştir. Uygulama süreci, 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılının bahar döneminde, her hafta bir modül olmak üzere toplam dokuz hafta boyunca yürütülmüş ve 36 ders saati içinde toplam üç eylem planı çerçevesinde tamamlanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular, uygulanan zihin alışkanlıkları eğitiminin, öğrencilerin zihin alışkanlıklarına yönelik öz düzenleme becerileri ve zihin alışkanlıkları başarı düzeyleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve olumlu etkisinin olduğunu ortaya koymuştur. Öğrenci görüşleri ve uygulayıcı gözlemleri sonucunda, öğrencilerin genel olarak kazanımlara yüksek düzeyde ulaştıkları ve tasarlanan programın öğrenciler üzerinde hedeflenen etkileri oluşturduğu gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Zihin alışkanlıklarını geliştirme, düşünme becerileri, ortaokul öğrencileri, öğretim programı geliştirme.
Lise yabancı dil öğrencilerinin İngilizce okuduğunu anlama becerisini geliştirmede zihin haritası tekniğinin kullanımı üzerine bir araştırma
Bu araştırma, lise 11. ve 12. sınıf yabancı dil öğrencilerinin İngilizce okuduğunu anlama becerilerini geliştirmede zihin haritası tekniğinin etkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada eylem araştırması deseni kullanılmış, uygulamalar 2024-2025 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar'ın Çay ilçesindeki bir Anadolu lisesinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu, 11. sınıftan 14 öğrenci ve 12. sınıftan 11 öğrenci olmak üzere toplam 25 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada, öğrencilerin İngilizce okuduğunu anlama becerileri zihin haritası tekniği ile desteklenmiş ve uygulama süreci üç eylem planı şeklinde yürütülmüştür. Veri toplama araçları olarak, araştırmacı tarafından hazırlanan İngilizce okuduğunu anlama testi, öğrenci günlükleri, yarı yapılandırılmış odak grup görüşmeleri ve öğretmen günlükleri kullanılmıştır. Nicel veriler bağımlı örneklem t-testi, Wilcoxon işaretli sıralar testi ve Mann Whitney-U testi ile analiz edilmiş; nitel veriler ise içerik analizi ile incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre, hem 11. sınıf hem de 12. sınıf öğrencilerinin ön test ve son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmuş, zihin haritası tekniğinin okuduğunu anlama becerilerinin gelişimine olumlu katkı sağladığı görülmüştür. Sınıf düzeyine ve cinsiyet değişkenine göre yapılan analizlerde ise anlamlı bir farklılık saptanmamış, tekniğin tüm gruplarda benzer etki gösterdiği belirlenmiştir. Öğrenci görüşlerine göre, zihin haritaları tekniği; bilgiyi organize etme, kelime öğrenimi, metin ana fikirlerini belirleme, görselleştirme, motivasyon artışı ve okuma performansını geliştirme gibi alanlarda fayda sağlamıştır. Öğretmen günlükleri de öğrencilerin okuma etkinliklerinde daha aktif rol aldığını, teknikle yapılan derslerin öğrencilerde ilgi ve dikkat düzeyini artırdığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak, zihin haritası tekniği, lise yabancı dil öğrencilerinin İngilizce okuduğunu anlama becerilerini geliştirmede etkili bir yöntem olarak önerilmektedir. Bu tekniğin yabancı dil öğretim programlarına dâhil edilmesi, öğrencilerin metinleri analiz etme, bilgileri organize etme ve anlamlandırma süreçlerini destekleyerek okuma becerilerini güçlendirecektir.
Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin ileri okuma becerilerinin geliştirilmesi: Uygulama ve değerlendirme
Okuma becerisi, eğitim yoluyla edinilen bir beceridir. Okuma becerisinin eğitimi verilirken, öğrenme ortamının doğasında bulunan değişkenleri ele almak için titizlikle seçilen çok yönlü etkinliklerin ve uygulamaların kullanılması gerekmektedir. İleri okuma etkinlikleri ve uygulamaları, bunlardan biridir. Okuma sürecinin doğru yürütülmesi ve okuma faaliyetlerinin sonuçlarının doğru bir şekilde değerlendirilmesi, ileri okuma yeterliliği ile yakından ilgilidir. İleri okumalar yapılırken planlama, hedef belirleme, inceleme, ön bilgileri değerlendirme, tahmin etme, görselleştirme, ilişki kurma, sonuç çıkarma, sorgulama, özetleme, sentezleme ve değerlendirme gibi çok sayıda üstbilişsel faaliyet gerçekleştirilir. Çalışmanın ortaokul 7.sınıf öğrencilerinin ileri okuma becerilerinin geliştirilmesi bağlamında Türkçe derslerinin uygulanmasına yönelik bilgiler sunabileceği, çalışmada yer alan etkinlik ve uygulama örneklerinin yeni etkinlikler ve uygulamalar için fikirler verebileceği, çalışmanın Türkçe öğretmenlerine, Türkçe öğretimine ve alan yazına bir katkı sağlayabileceği düşünüldüğü için bu çalışma önemli görülmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı: "Ortaokul 7.sınıf öğrencilerinin ileri okuma becerilerini geliştirmek amacıyla tasarlanan etkinliklerin ve uygulamaların kullanılabilirlik durumu nasıldır?" çalışma sorusunu ele almaktır. Eylem araştırması deseniyle yürütülen bu çalışma, toplam dokuz hafta (iki hafta pilot uygulama, yedi hafta asıl uygulama) sürmüştür. Çalışma boyunca konu içeriği ile bir dizi okuma yöntemi, tekniği ve stratejisi (Eşli Okuma, 3P, Hikâye Haritası, Okuma Çemberi, Boşluk Tamamlama, Kavram Haritaları ve Grafik Örgütleyiciler, Okuma Tiyatrosu, KWL, TİÖD, İTS, TELLS ve TWA okuma stratejileri) kullanılmıştır. Çalışma süreci; Soru-Cevap, Özünü Öğren, Tartışma, Beyin Fırtınası, İşbirlikli Öğrenme yöntemleri kullanılarak zenginleştirilmiştir. Çalışma grubunu, Afyonkarahisar ilinin Sinanpaşa ilçesinde bulunan bir kamu eğitim kurumuna kayıtlı akademik başarıları beklenen normların altında olan 7.sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri; araştırmacı günlüğü, öğrenci günlükleri, yarı yapılandırılmış odak grup görüşmeleri ve sınıf içi gözlemler aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler, içerik analizine tabi tutulmuştur. Çalışma sonuçlarına göre; çalışma öncesinde okuduğunu anlamakta zorlandığını belirten ve okuma stratejilerini kullanamadığı tespit edilen öğrencilerin çalışma sonunda bu sorunlarında iyileşmeler olduğu görülmüştür. Ayrıca, öğrenme-öğretme süreçlerine aktif katılımda zorluk yaşayan öğrencilerin, çağdaş öğretim yöntem ve teknikleriyle dersler işlendiğinde, bu derslere katılım konusunda daha istekli oldukları sonucuna varılmıştır.
Öğretmenlerin karanlık üçlü özellikleriyle program okuryazarlıkları ve programa bağlılıkları arasındakiilişkinin incelenmesi
Bu çalışma, öğretmenlerin karanlık üçlü özellikleriyle program okuryazarlıkları ve programa bağlılıkları arasındaki ilişkiyi incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, nicel araştırma modelinde ilişkisel desen temel alınmıştır. Araştırmanın evreni, Hatay ilinde görev yapan öğretmenler, örneklem ise evrenden seçkisiz örnekleme yöntemiyle belirlenen 400 öğretmenden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak Karanlık Üçlü Ölçeği, Öğretmenlerin Program Okuryazarlığı Ölçeği ve Öğretmenin Program Bağlılık Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen veriler bilgisayar ortamında, betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t testi, tek yönlü ANOVA ve Pearson Korelasyon Analizi ve Basit Regresyon Analizi kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda; öğretmenlerin narsisizmprogram okuryazarlıkları ve programa bağlıklarının yüksek düzeyde olduğu ve cinsiyet, fizyolojik yaş, branş, medeni durum, kıdem, çalıştığı okul türü, haftalık ders sayısı ve öğrenci sayısına göre bazı alt boyutlarında farklılaştığı tespit edilmiştir. Psikopati düzeyinin program okuryazarlığı ve alt boyutlarıyla zayıf derecede pozitif doğrusal, öğretim programı uygulama bağlılığı düzeyleri arasında zayıf derecede pozitif; bağlılığı etkileyen dış etkenler arasında orta derecede negatif doğrusal ilişki saptanmıştır.Narsisizm düzeyinin ise bilgi, beceri ve program okuryazarlığı ve öğretim programı farkındalığı, bağlılığı etkileyen dış etkenler ve öğretim programına bağlılık düzeyleri arasında zayıf derecede negatif doğrusal ilişki tespit edilmiştir.Narsisizmin tutum düzeyi ve makyavelizm düzeyinin program okuryazarlığı ile ilişki saptanmamıştır. Makyavelizm düzeyleri ile öğretim programı uygulama bağlılığı düzeyleri arasında orta derecede pozitif; bağlılığı etkileyen dış etkenler arasında orta derecede negatif doğrusal ilişki tespit edilmiştir. Bilgi düzeyleri ile öğretim programı uygulama bağlılığı, öğretim programına bağlılık düzeyleri ve beceri düzeyleri ile öğretim programı uygulama bağlılığı, öğretim programı farkındalığı, öğretim programına bağlılık; program okuryazarlığı düzeyleri ile öğretim programı uygulama bağlılığı, öğretim programı farkındalığı ve öğretim programına bağlılık düzeyleri arasında orta derecede pozitif; tutum düzeyleri ile öğretim programı uygulama bağlılığı düzeyleri arasında zayıf derecede pozitif; bilgi düzeyleri öğretim programı farkındalığı düzeyleri arasında güçlü derecede pozitif ilişki tespit edilmiştir. Bilgi, beceri ve tutum düzeylerinin bağlılığı etkileyen dış etkenler ile arasında zayıf derecede negatif doğrusal ilişki saptanmıştır. Öğretmenlerin makyavelizm düzeylerinin program okuryazarlığı düzeylerini anlamlı bir şekilde yordamadığı bulunmuştur. Psikopati ve narsisizm düzeyleri program okuryazarlığı düzeylerini anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Psikopati ve narsisizm düzeylerinin program okuryazarlıklarını etkileme gücü düşük düzeydedir. Öğretmenlerin Makyavelizm ve psikopati düzeylerinin öğretim programına bağlılık düzeylerini anlamlı bir şekilde yordamadığı bulunmuştur. Narsisizm düzeyleri öğretim programına bağlılık düzeylerini anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Narsisizm düzeylerinin öğretim programına bağlılığı etkileme gücü düşük düzeydedir.
Sınıf öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine ilişkin yeterlilikleri ile yaşadıkları sorunlar arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi (Afyonkarahisar örneklemi)
Bu araştırma; sınıf öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine ilişkin yeterlilikleri ve kaynaştırma uygulamalarında yaşadıkları sorunları belirlemek, kaynaştırma eğitimine ilişkin yeterlilikleri ile kaynaştırma uygulamalarında yaşadıkları sorunlar arasındaki ilişkileri incelemek ve öğretmenlerin kaynaştırma eğitimine ilişkin yeterlilikleri ile tanımlayıcı özelliklerinin kaynaştırma uygulamalarında karşılaştıkları sorunlar üzerindeki ortak etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Amaç doğrultusunda kişisel bilgi formu, Meral ve Bilgiç (2012) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılmış olan Kaynaştırmada Öğretmen Yeterliği Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen Sınıf Öğretmenlerinin Kaynaştırma Uygulamalarında Yaşadıkları Problemleri Belirleme Ölçeği Afyonkarahisar merkez ilçede tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenmiş 300 sınıf öğretmenine uygulanmıştır. Anketlerden elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 22.0 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, sınıf öğretmenlerinin yüksek düzeyde kaynaştırma eğitimi yeterliliğine sahip oldukları ve kaynaştırma uygulamalarında yüksek düzeyde sorunlarla karşılaştıkları, ancak okul yönetimi kaynaklı sorunlarla, öğrenci ve aile kaynaklı sorunlara göre görece daha fazla karşılaştıkları belirlenmiştir. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin cinsiyetinin ve kaynaştırma eğitimine ilişkin yeterlilik düzeylerinin, öğretmenlerin kaynaştırma eğitimine ilişkin yaşadıkları sorun düzeyleri üzerinde ortak bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Araştırmada ele alınan diğer değişkenler olan kıdem, sınıf mevcudu, sınıftaki kaynaştırma öğrencisi sayısı, yükseköğretimde ve öğretmenlik sırasında kaynaştırma eğitimi alma durumu ve kaynaştırma eğitimi yeterlilik düzeylerinin, kaynaştırma uygulamalarında karşılaştıkları sorunlar üzerinde ortak etkilerinin olduğu saptanmıştır. Araştırmada, sınıf öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimi yeterlilik düzeyleri ile kaynaştırma uygulamalarında karşılaştıkları sorunlardan sadece okul yönetimi kaynaklı sorunlar ile düşük düzeyde negatif yönlü ilişkilerin olduğu, sınıf öğretmenlerinin kaynaştırma eğitiminde yaşadıkları sorunların, kaynaştırma eğitimi yeterlilik düzeylerinden bağımsız olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Sınıf öğretmeni, yeterlilik, kaynaştırma eğitimi, sorunlar
İngilizce öğretmenlerinin epistemolojik inançları ile öğretme stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (İzmir örneklemi)
Bu araştırmada İngilizce öğretmenlerinin epistemolojik inançlar ve öğretme stilleri çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırmada, İngilizce öğretmenlerine Epistemolojik İnanç Ölçeği (Deryakulu ve Büyüköztürk, 2002) ve Öğretme Stili Ölçeği (Sarıtaş ve Süral, 2010) kullanılmıştır. Araştırmaya 347 İngilizce öğretmeni katılmıştır. Araştırma verilerinin analizi sonucunda İngilizce öğremenlerinin epistemolojik inançları ile öğretme stilleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. İngilizce öğretmenlerinin en fazla tercih ettikleri öğretme stilinin otoriter öğretme stili olduğu görülmüştür. İngilizce öğretmenlerinin öğrenmenin çabaya bağlı olduğuna inanç boyutunda daha gelişmiş inanca sahip oldukları anlaşılmıştır. İngilizce öğretmenlerinin öğretme stilleri ve epistemolojik inançlarının cinsiyete göre anlamlı bir fark göstermediği görülmüştür. 21-25 yıl kıdeme sahip İngilizce öğretmenlerinin, diğer alt gruplara göre daha gelişmiş inançlara sahip oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca "süper lise"den mezun olan öğretmenlerin diğer okul türlerine göre daha yüksek düzeyde temsilci öğretme stiline sahip olduğu görülmüştür.
2015 ve 2018 ilkokul dördüncü sınıf Türkçe öğretim programının CIPP program değerlendirme modeline göre değerlendirilmesi
Bu araştırma, 2015 ve 2018 İlkokul Dördüncü Sınıf Türkçe Öğretim Programını CIPP program değerlendirme modeline göre değerlendirmeyi amaçlamıştır. Araştırmada betimsel araştırma yöntemleri arasında yer alan tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Afyonkarahisar'da çalışan 987 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise bu evrenden oransız küme örnekleme yöntemi ile seçilen 524 (2015 programı için 400, 2018 programı için 124) sınıf öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ve 31 maddeden oluşan İlkokul Dördüncü Sınıf Türkçe Öğretim Programını Değerlendirme Aracı kullanılmıştır. Ölçme aracının Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0.90 olarak bulunmuştur. Araştırmaya katılan öğretmenlerin maddelere verdikleri cevaplar değişkenlere göre Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testi ile Spearman korelasyon analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmaya katılan sınıf öğretmenlerinin, 2015 ve 2018 ilkokul dördüncü sınıf Türkçe öğretim programının bağlam, girdi, süreç boyutunda yer alan tüm maddelere "katılıyorum" cevabını verdikleri görülmüştür. Araştırmaya dâhil olan öğretmenlerin 2015 Türkçe Öğretim Programı'nın ürün boyutunda yer alan maddelerden biri olan "öğrencilerin topluluk önünde konuşma becerisine yönelik gösterdiği gelişim tatmin edici değildir" ifadesine katılıyorum cevabını verdikleri ancak 2018 Türkçe Öğretim Programının değerlendirilmesinde fikir bildiren öğretmenlerin bu maddeye katılmadıkları görülmüştür. 2015 ve 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programının bağlam, girdi ve süreç boyutlarında düşük düzeyde bir ilişki saptanırken ürün alt boyutunda ise anlamlı ve orta düzeyde bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.
İşbirliğine dayalı öğrenme yaklaşımının altıncı sınıf öğrencilerinin matematik dersindeki problem çözme ve akademik risk alma düzeylerine etkisi: Afyonkarahisar Sinanpaşa ilçesi örneği
Bu araştırmada Afyonkarahisar İli Sinanpaşa İlçesinde 2016-2017 eğitim-öğretim yılında 6. sınıfta öğrenim görmekte olan 45 öğrenci ile "Öğrenci Takımları Başarı Bölümleri" tekniğiyle deneysel bir çalışma yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak Serin, Saygılı ve Bulut Serin (2010) tarafından geliştirilen "Çocuklar İçin Problem Çözme Envanteri" ve İlhan ve Çetin (2010) tarafından geliştirilen "Matematik Odaklı Akademik Risk Alma Ölçeği" kullanılmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgulara göre işbirliğine dayalı öğrenme yaklaşımlarından Öğrenci Takımları Başarı Bölümleri tekniğinin deney ve kontrol grubu öğrencileri arasında akademik risk alma düzeyleri ve problem çözme becerileri bakımından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.Ayrıca Öğrenci Takımları Başarı Bölümleri tekniği uygulandıktan sonra akademik risk alma düzeyleri ve problem çözme becerilerine cinsiyet, kardeş sayısı, anne eğitim durumu ve baba eğitim durumu değişkenlerinin etki etmediği bulunmuştur.
Ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin matematik, fen bilimleri ve Türkçe dersleri kazanımlarına ulaşma düzeylerinin incelenmesi:Veri madenciliği çalışması(Afyonkarahisar örneklemi)
Bu araştırmanın temel amacı, 5. sınıf ortaokul öğrencilerinin matematik dersi, fen bilimleri dersi ve Türkçe dersi kazanım düzeylerini belirlemek ve bu üç dersin kazanımlarına ulaşma düzeyleri arasındaki ilişkilerin veri madenciliği yöntemi ile ortaya koyabilmektir. Araştırmanın örneklemini ise 2017-2018 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar ilinde öğrenim gören ve bütün ortaokullardan seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenen 4.564 adet beşinci sınıf öğrencilerinden oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, matematik fen bilimleri ve Türkçe dersleri kazanımları ile ilişkili başarı testi oluşturulmuştur. Oluşturulan başarı testi ile veriler toplanmış ve toplanan veriler veri madenciliği yöntemi ile WEKA programında analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre; öğrencilerin matematik dersi kazanımlarına ulaşma başarı düzeylerinin 100 üzerinden ortalama 49,52, olduğu, Türkçe dersi başarı düzeylerinin 54,95 olduğu ve fen bilimleri dersi kazanım düzeylerinin 52,3 olduğu saptanmıştır. Diğer bir ifade ile öğrencilerin Matematik, Türkçe ve Fen bilimleri dersleri kazanımları ulaşma düzeyleri düşük düzeydedir. Öğrencilerin matematik dersi başarı düzeylerinin en düşük olduğu kazanımlar; "Belirlenen bir alanı santimetrekare ve metrekare birimleriyle tahmin eder." kazanımının başarı yüzdesi 20,87, "Dikdörtgen, paralelkenar, eşkenar dörtgen ve yamuğun temel elemanlarını belirler ve çizer." kazanımının başarı yüzdesi 22,17' ve "Ondalık gösterimde tam kısım ve ondalık kısımdaki rakamların bulunduğu basamağın değeriyle ilişkisini anlar" kazanımının başarı yüzdesi 24,98'dir. Öğrencilerin Türkçe dersinde başarı düzeylerinin en düşük olduğu kazanımlar; 17,35 başarı yüzdesi ile "Kökleri ve ekleri ayırt eder" ve 28,47 başarı yüzdesi ile "Sayıları doğru yazar" kazanımlarıdır. Öğrencilerin Fen Bilimleri dersinde başarı düzeylerinin en düşük olduğu kazanımlar; 19,69 başarı yüzdesi ile "Yaptığı deneyler sonucunda saf maddelerin erime, donma, kaynama noktalarını belirler" ve 17,11 başarı yüzdesi ile "Maddeleri, ışığı geçirme durumlarına göre sınırlandırır" kazanımlarıdır.
5. sınıf matematik programının çoklu verilere göre incelenmesi (Afyonkarahisar il örneklemi)
Çalışmanın amacı, 2017-2018 eğitim öğretim yılında revize edilen 5.sınıf matematik öğretim programının değerlendirilmesidir. Çalışma karma araştırma yöntemlerinden keşfedici ardışık desen türündedir. 5. Sınıf matematik programının değerlendirilebilmesi için görüşme soruları hazırlanmıştır. 20 ortaokul matematik öğretmeniyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler bilgisayar ortamında kodlanmış ve temalar oluşturulmuştur. Oluşturulan kod ve temalar, MEB (2009, 2013, 2017, 2018) matematik dersi öğretim programıyla harmanlanarak ölçek maddelerini oluşturmuştur. Ölçek Afyonkarahisar ilinde 218 matematik öğretmenine uygulanmıştır. Yapılan geçerlik güvenirlik testleri sonucunda 4 alt boyuttan oluşan 29 maddelik ölçek elde edilmiştir. Program sonunda öğrencilerin kazanımlara ulaşma düzeylerinin değerlendirilmesi için öğrencilere yönelik 32 soruluk başarı testi hazırlanmıştır. 102 öğrenciye uygulanarak gerekli analizler yapılmış ve 25 soruluk başarı testi oluşturulmuştur. Öğretmenlerle yapılan görüşmeler için içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleri kullanılmıştır. 225 ortaokul matematik öğretmenine uygulanan ölçek verilerinin analizi için, Betimsel İstatistikler, Bağımsız Örneklemler t Testi, Tek Faktörlü Varyans Analizi (Anova) uygulanmıştır. 435 öğrenciye uygulanan başarı testi bilgisayar ortamında analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, hedef alt boyutunda programın öğrenci ihtiyaçları karşıladığı anlaşılmaktadır. İçerik alt boyutunda içeriğin fazlaca sadeleştirildiği, eğitim durumlarında programın çağdaş öğretim yöntem ve tekniklerinin kullanılması konusunda eksik kaldığı sonucuna varılmıştır. Ölçme ve Değerlendirme alt boyutunda öğrencilerin öğrendikleri bilgileri günlük yaşama aktaramadıkları anlaşılmıştır. Öğrencilerin kazanımlara ulaşma düzeyleri %68 olarak hesaplanmıştır.
5. sınıf öğrencilerinin İngilizce dersi kazanımlarına ilişkin öz yeterliliklerinin ve akademik başarılarının incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, 5.sınıf öğrencilerinin İngilizce dersindeki kazanımlara ilişkin öz yeterliliklerinin akademik başarılarını farklılaştırıp farklılaştırmadığı belirlemek ve öz yeterlilikleri ile akademik başarıları arasındaki ilişkileri incelemektir. Karabük ilindeki farklı ortaokullarda öğrenim görmekte olan 650 öğrenci çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Öğrencilerinin İngilizce öz yeterlilik algılarının akademik başarılarına etki edip etmediğini belirlemek için ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin analizi için Betimsel İstatistikler, Bağımsız Örneklemler T Testi, Pearson Moment Çarpım Korelasyonu, İki Yönlü Varyans Analizi yapılmıştır. Bulgulara göre, öğrencilerinin İngilizce öz yeterlilik algı düzeyleri ve akademik başarıları arasında anlamlı bir ilişki vardır. Öğrencilerin cinsiyetleri, anne baba eğitim durumları açısından İngilizce öz yeterlilik algı düzeyleri ve akademik başarıları arasında anlamlı bir ilişki vardır. Öğrencilerinin İngilizce akademik başarıları üzerinde cinsiyetin ve İngilizce öz yeterlilik algı düzeylerinin ortak etkisi anlamlıdır. İngilizce öz yeterliliklerini belirlemek için geliştirilen ölçeğin ''dili anlama, dili kullanma ve yeterli hissetme'' alt boyutlarında öğrencilerin anne ve baba eğitim durumlarına göre anlamlı bir farklılık vardır.
9. sınıf öğrencilerinin düşünme becerilerini geliştirmeye yönelik bir araştırma
Lise 9. sınıf öğrencileriyle yürütülen bu araştırmada öğrencilerin eleştirel düşünme, yansıtıcı düşünme ve özenli düşünme becerileri ile ilgili uygulamalar yaparak öğrencilerin düşünme becerilerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmacı gözlemleri sonucunda öğrencilerin düşünme becerilerinde eksiklikler olduğunu tespit ederek lise 9. sınıf öğrencileriyle düşünme becerileri üzerine bir eylem araştırması tasarlamıştır. Çalışma grubunu 9. sınıfta öğrenim gören 15 kız öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak öğrencilerle yarı-yapılandırılmış odak grup görüşmesi yapılmış ve aynı zamanda ön test-son test olarak değerlendirilmek üzere eleştirel düşünme becerisi testi, yansıtıcı düşünme becerisi ölçeği ve özenli düşünme ile ilgili empati düzeyi belirleme ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda uygulanan eylem planlarının öğrencilerin eleştirel, yansıtıcı ve özenli düşünme becerilerine olumlu etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Düşünme eğitimi, eleştirel düşünme becerisi, yansıtıcı düşünme becerisi, özenli düşünme becerisi, lise öğrencileri
7. sınıf öğrencilerinin çoklu zekâ alanlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Afyonkarahisar il örneklemi)
Bu çalışma, 2017 – 2018 eğitim – öğretim yılı içinde devlet okullarında okuyan 7.sınıf öğrencilerinin çoklu zekâ alanlarını ve bazı değişkenlere göre farklılıklarını değerlendirmeyi amaçlamıştır. Çalışmada, ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini Afyonkarahisar il ve ilçe sınırlarında devlet okullarında okuyan 7.sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini, seçkisiz (random) örnekleme yöntemlerinden basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılarak seçilmiş olan 500 7. sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Çalışmada veri toplanma aracı olarak Saban (2005) tarafından geliştirilmiş çoklu zekâ envanteri kullanılmıştır. Çalışmada 7. sınıf öğrencilerinden elde edilen veriler ki kare testi ile analiz edilmiştir. Çalışmada, 7.sınıf öğrencilerinin 1. Tür baskın ve 2. Tür baskın çoklu zekâ alanları dağılımlarında anlamlı farklılıklar görülmüştür. Cinsiyet, baba öğrenim düzeyi, anne öğrenim düzeyi, okula geldiği yerleşim yeri, aile gelir düzeyi, kardeş sayısı değişkenleri açısından 7.sınıf öğrencilerinin 1. Tür baskın ve 2. Tür baskın çoklu zekâ alanlarında farklılık görülmemiştir. Anahtar Kelimeler: Zekâ, oklu zekâ kuramı, ortaokul öğrencileri
Dil öğrenme stratejileri öğretim programı tasarısının hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi
Günümüz dünyasında öğrencilerin yabancı bir dili öğrenmelerini ve başarmalarını etkileyen unsurlar eğitimciler tarafından önemli bir konu olarak görülmektedir. Başarılı olan öğrencilerin nasıl başarılı oldukları ve izledikleri yol ile başarısız olan öğrencilerin başarısızlık nedenlerine ilişkin merak ve ilgi giderek artmaktadır. Öğrencilerin başarı durumlarını ve öğretme-öğrenme ortamlarını önemli ölçüde etkileyen unsurlardan biri de dil öğrenme stratejileridir. Bu çalışmada orta öğretim dokuzuncu sınıf öğrencilerine yönelik dil öğrenme stratejileri öğretim programı tasarısının hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Yine dil öğrenme stratejileri öğretim programına maruz kalan öğrencilerin İngilizce öz-yeterlik inancı düzeyindeki ve İngilizce akademik başarılarındaki değişimi ortaya çıkarmak çalışmanın bir diğer amacıdır. Çalışma karma yöntem çeşitlerinden açımlayıcı desene göre tasarlanmıştır. Çalışmanın araştırma grubunu 2018-2019 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar Fatih Anadolu Lisesinde öğrenimlerine devam eden toplamda 6 adet dokuzuncu sınıf öğrenci grubu oluşturmaktadır. Bulgulara göre, öğretim programı uygulanmadan önce deney-1, deney-2 ve kontrol grupta yer alan öğrencilerin dil öğrenme stratejileri kullanım düzeyleri, İngilizce öz-yeterlik inancı düzeyleri ve İngilizce akademik başarı düzeylerinin birbirine çok yakındır. Yedi haftalık uygulama sonrasında yapılan ara değerlendirme testleri ve toplanan nitel veriler, uygulamanın yapıldığı deney-1 grubundaki öğrencilerin dil öğrenme stratejileri, İngilizce öz-yeterlik inancı ve İngilizce akademik başarı düzeylerinin artmaya başladığını göstermektedir. Ara değerlendirme sonrasında deney-2 grubundaki öğrencilere de dil öğrenme stratejileri öğretim programı uygulanmaya başlamıştır. Yedi hafta süren bu uygulama sonrasında, deney-1 grubundaki öğrencilerin diğer gruptaki öğrencilere göre daha fazla strateji kullanma eğiliminde oldukları, İngilizce öz-yeterlik inançlarının ve akademik başarılarının diğer gruplardaki öğrencilere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Deney-2 grubu ve kontrol grubu arasındaki karşılaştırmalar ise deney-2 grubundaki öğrencilerin kontrol grubundaki öğrencilere göre daha fazla strateji kullandıklarını, İngilizce öz-yeterlik inançlarında ve akademik başarılarında pozitif yönde bir artış olduğunu göstermektedir. Ancak deney-1 grubundaki öğrencilerin tüm ortalamaları deney-2 grubuna göre daha yüksektir. Bu durum deney-1 grubundaki öğrencilere deney-2 grubundaki öğrencilerden daha fazla dil öğrenme stratejileri öğretim programının uygulanmasından kaynaklanabilir. Anahtar Kelimeler: Dil öğrenme stratejileri, İngilizce öz-yeterlik, program geliştirme
Ortaokul öğretmenlerinin dijital içerik hazırlama özyeterlilikleri üzerine bir inceleme (Afyonkarahisar örneklemi)
Bu araştırmada, ortaokul öğretmenlerinin dijital içerik hazırlama özyeterlilik düzeylerinin bazı değişkenler açısından belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada katılımcıların dijital içerik hazırlama özyeterlilik düzeylerinin belirlenmesi için nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Afyonkarahisar ilinde görev yapmakta olan ortaokul öğretmenleri, örneklemini ise araştırmaya gönüllü olarak katılan 440 ortaokul öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi uygun örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Veri toplama araçları olarak, araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan Ortaokul Öğretmenleri için Dijital İçerik Hazırlama Özyeterlilik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesi sürecinde çarpıklık, basıklık, frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Scheffe testi ve Dunnet's T3 testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre ortaokul öğretmenlerinin dijital içerik hazırlama özyeterlilik düzeylerinin "Bazen" aralığında olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre erkek, uzaktan eğitime katılan, akıllı tahta kullanma sıklığı fazla olan, e-kitap, e-dergi veya e-gazete okuma sıklığı daha fazla olan ve özel ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin dijital içerik hazırlama özyeterlilik düzeyleri daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu sonuçlardan farklı olarak okulun bulunduğu yerleşim yeri değişkenine göre anlamlı fark bulunamamıştır.
Ortaokul 7. ve 8. sınıf matematik öğretiminin gerçekçi matematik eğitimi kuramına göre incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, ortaokul 7. ve 8.sınıf matematik öğretiminde ortaokul matematik öğretmenlerinin Gerçekçi Matematik Eğitimi Kuramına uygun öğretim yapıp yapmadıklarının belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan çoklu durum çalışması kullanılmıştır. Araştırma sürecinde, Bilecik İli Osmaneli İlçesindeki demografik özellikleri farklı dört okuldan 7 farklı matematik öğretmeni belirlenmiştir. Her bir öğretmenin yürüttüğü 7. ve 8.sınıf Matematik dersleri gözlemlenmiş, gözlemlere yönelik rubrik değerlendirmeleri ve 8 hafta sonunda da yedi öğretmenle görüşme yapılmıştır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından hazırlanan gözlem formu, rubrik ve görüşme aracılığıyla elde edilmiştir. Çalışmanın bulguları incelendiğinde, 7. ve 8.sınıf Matematik öğretimi sürecinde dört öğretmenin Gerçekçi Matematik Eğitimi Kuramı'na göre; üç öğretmenin ise geleneksel öğretim ile ders işlediği belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda, 7. ve 8.sınıf matematik öğretiminde Gerçekçi Matematik Eğitimi Kuramı sınırlılıkları; geleneksel öğretim, soru-cevap yönteminin kullanılması, öğretmenden kaynaklı öğretmen-öğrenci etkileşiminin az olması, Matematik dersinin günlük hayatla ilişkilendirilmemesi, ders saatlerinin azlığı, veli ve okul yönetimi baskısı, müfredatın yoğun olması tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Gerçekçi matematik eğitimi, matematik öğretimi
Ortaokul öğrencilerinin matematik etkinliklerine yönelik tutumları ile matematik özyeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Sandıklı\Afyonkarahisar örneklemi)
Bu çalışmada ortaokul öğrencilerinin matematik etkinliklerine yönelik tutumları ile matematik özyeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Bu amaca yönelik olarak çalışma 2019-2020 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar ili Sandıklı ilçesinde öğrenim gören 409 ortaokul öğrencisi ile yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak, Ocak ve Dönmez (2010) tarafından geliştirilen "Matematik Etkinliklerine Yönelik Tutum Ölçeği", Abalı Öztürk ve Şahin (2015) tarafından geliştirilen "Matematik Özyeterlilik Ölçeği" ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Kişisel bilgi formu ve ölçeklerden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Verilerin analizi sonucunda elde edilen bulgulara göre matematik etkinliklerine yönelik tutum cinsiyet, sınıf düzeyi, anne-baba eğitim düzeyi ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Matematik özyeterliği ise sınıf düzeyi değişkenine göre anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre öğrencilerin matematik etkinliklerine yönelik tutumları ve matematik özyeterlikleri arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Matematik etkinliklerine yönelik tutumları ile matematik özyeterlik düzeyleri arasında cinsiyet, sınıf düzeyi, anne-baba eğitim düzeyi ve okul türü değişkenlerinde pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Matematik etkinliklerine yönelik tutumları ve cinsiyet, sınıf düzeyi, anne-baba eğitim düzeyi ve okul türü değişkenlerinin matematik özyeterlik düzeyleri üzerinde ortak bir etkiye sahip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde öğretmenlerin matematik öğretim programında belirtilen kazanımlar ile ilgili uygulayacakları etkinliklerde öğrenciler için aktif katılım sağlayabilecekleri sınıf ortamlarının önemi ortaya çıkmıştır.