6. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi

Eğitim-öğretim yaşantısının en önemli öğretim materyallerinin başında hiç kuşkusuz ders kitapları gelmektedir. Toplumsal yaşamda önemli bir yere sahip değerleri bireylere kazandırmayı hedefleyen sosyal bilgiler dersinin, ders kitabı iyi hazırlanmalıdır. Milli Eğitim Bakanlığı onayladığı ve yayınladığı öğretim programları çerçevesinde oluşturduğu komisyonlara ders kitapları hazırlatmaktadır. 2018 yılında değişen sosyal bilgiler öğretim programıyla birlikte ders kitapları da yenilenmiştir. Bu değişimle birlikte ülkemizde 6. sınıf sosyal bilgiler dersi için MEB yayınlarının hazırladığı sosyal bilgiler ders kitabı kullanılmaya başlanmıştır. Bu araştırmada, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında MEB yayınlarının hazırlamış olduğu 6. Sınıf Sosyal bilgiler ders kitabının öğretmen görüşleriyle genel değerlendirilmesini yapmak ve daha işlevsel hale getirilmesine katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama modeli kullanılmıştır. Yapılan araştırmanın evrenini, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında MEB yayınlarına ait 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitabının kullanıldığı ülkemizdeki bütün ortaokullarda görev yapan ve 6. sınıf sosyal bilgiler dersine giren öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın evrenini temsil eden örneklem ise Tokat'ta 6. sınıf sosyal bilgiler dersine giren öğretmenlerden belirlenmiş ve bu okullardaki öğretmenler arasından rastlantısal olarak seçilmiştir. Araştırma örneklemi içerisinde Tokat il ve ilçe merkezleriyle birlikte köylerde bulunan ortaokullarda görev yapan 153 sosyal bilgiler öğretmeni ile araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama tekniklerinden anket kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS for Windows 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerin yorumlanmasında istatistiki olarak frekans, yüzde, çarpıklık, basıklık, standart sapma ve parametrik testlerden t testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, öğretmen görüşlerine göre 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitabının genel olarak teknik tasarım ve düzenleme ile dil ve anlatımının ölçütlere uygunluğu çok yüksek düzeyde; içeriğinin ölçütlere uygunluğu yüksek düzeyde; ölçme ve değerlendirmenin ölçütlere uygunluğu ise orta düzeyde olduğunu göstermektedir. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitabının teknik tasarım ve düzenleme, içerik, dil ve anlatım bölümlerine verilen puanların ortalamaları ile değişkenler arasında ilişkiye bakıldığında; ölçme ve değerlendirme bölümüne verilen puanların ortalamalarında cinsiyete bağlı anlamlı bir farklılık; içerik bölümüne verilen puanların ortalamalarında mesleki kıdem ve seminer veya kurumunuzca verilen kurs alma durumlarına bağlı anlamlı bir farklılık görülmüştür. Yaş grupları, eğitim durumları ve süreli yayın takip etme değişkenleri ile öğretmenlerin 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitabını değerlendirmeleri arasında anlamlı bir farklılaşma görülmemiştir. Ders kitabının teknik tasarım ve düzenleme, içerik, dil ve anlatım ve ölçme ve değerlendirme bölümlerinde eksiklikler tespit edilmiştir. Anahtar sözcükler: Sosyal bilgiler, öğretim materyali, ders kitabı