6. sınıf sosyal bilgiler dersinde kavram haritalarının kullanılmasının ders başarısına etkisi

Bu araştırmanın amacı, öğretim tekniklerinden olan kavram haritalarının ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersindeki başarıları üzerindeki etkisini araştırmaktır. Araştırma ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen modelinde tasarlanmıştır. Çalışmaya 2022-2023 Eğitim ve Öğretim Yılı'nın bahar döneminde Antalya il merkezinde bulunan Kamile Çömlekçioğlu Ortaokulu'nda eğitim alan 6. Sınıf öğrencileri katılmıştır. Araştırmanın uygulaması 6. Sınıf sosyal bilgiler dersindeki "İnsanlar, Yerler ve Çevreler" öğrenme alanının "Yeryüzünde Yaşam" ünitesinin öğretiminde gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda yer alan öğrencilere kavram haritaları tekniği ile, kontrol grubunda bulunan öğrencilere ise programa bağlı kalarak öğretim yapılmıştır. Araştırma 8 hafta süre içerisinde gerçekleştirilmiştir. Deney ve kontrol grubundaki öğrencilere uygulama gerçekleşmeden önce ve uygulama gerçekleştikten sonra ön test-son test olarak başarı testi uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde Jamovi programı kullanılmıştır. Yapılan analizlerden ulaşılan sonuçlar şu şekildedir: Hem kavram haritaları tekniğine dayalı öğretimin hem de geleneksel öğretimin 6. sınıf "Yeryüzünde Yaşam" ünitesinin başarı oranında artış olduğu görülmektedir. Ancak deney grubunda gerçekleştirilen kavram haritaları tekniğine dayalı öğretimdeki başarı artışının (deney grubu son test ve ön test ortalama farkı t(24)=8.66, p<0.001,d=1.73) yalnızca programa bağlı yapılan geleneksel öğretimden (kontrol grubu son test-ön test ortalama farkı t(23)=1.25, p=0.224) daha fazla olduğuna ulaşılmıştır. Öğretimin sonunda hem deney grubuna hem de kontrol grubuna uygulanan son test sonuçlarına göre, deney grubunda olan öğrenciler kontrol grubunda olan öğrencilere göre daha başarılı olduğu görülmektedir. Bu sonuca dayalı olarak kavram haritaları tekniğine bağlı yapılan öğretimin, geleneksel yöntemlerle ya da sadece programa dayalı yapılan öğretime göre başarıya olan katkısının daha fazla olduğunu göstermektedir. Elde edilen bu sonuçlara göre sosyal bilgiler dersi öğretiminde kavram haritaları tekniğinin uygulama alanları genişletilmeli, farklı öğrenme alanları ve ünite konularında kavram haritaları tekniğine yer verilmesi gerektiği söylenebilir.