6 Şubat 2023 depremini yaşayan Gaziantep-Nurdağılıların deneyimlerine dair fenomenolojik bir araştırma

Bu araştırma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremi tecrübe etmiş bireyler üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma, fenomenolojik bir yöntem benimseyerek, bireylerin depremi nasıl deneyimlediğini, nasıl anlamlandırdığını ve depremin onların yaşam dünyalarında nasıl bir dönüşüm yarattığını anlamayı hedeflemiştir. Araştırmanın evrenini, Gaziantep ilinin Nurdağı ilçesinde depremi doğrudan deneyimlemiş bireyler oluşturmuştur. Örneklem, kartopu örneklem yöntemi kullanılarak belirlenmiş ve toplam 20 kişi ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, katılımcıların deprem anını nasıl tanımladığı, depreme yönelik metaforları, afetin hatırlattıkları, akla ilk gelen kişi ve düşünceler ile depremin nedenine dair algıları incelenmiştir. Katılımcılar, depremi kıyamet, felaket, ihmalin sonucu, insanoğlunun acizliği gibi kavramlarla tanımlamış; yaşanan deneyimi ise şok, panik, ölüm korkusu, çaresizlik ve bilinmezlik gibi duygularla ifade etmiştir. Katılımcılar depremi yalnızca fiziksel bir yıkım değil, aynı zamanda psikolojik ve varoluşsal bir kriz olarak tanımlamıştır. Deprem anında aile, sevdikleri insanlar ve inanca yönelme gibi temalar ön plana çıkarken, metaforlar aracılığıyla travmatik deneyimlerini anlamlandırdıkları gözlemlenmiştir. Afet sonrası sosyal ilişkilerde hem güçlenme hem de yalnızlaşma yaşanmış; bu durum Schütz, Giddens ve Rehorick gibi teorisyenlerin yaklaşımlarıyla örtüşmektedir. Nurdağı özelinde yürütülen bu araştırma, afetin bireysel ve toplumsal etkilerine dair yerel bağlamda derinlemesine içgörüler sunarak literatüre özgün katkılar sağlamaktadır. Araştırma sonuçlarına göre, afet yönetiminde psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi, afet sonrası toplumsal eşitsizliklerin giderilmesi ve toplumda afet bilincinin artırılması büyük önem taşımaktadır. Çalışma, afetlerin bireyler üzerindeki psikolojik ve sosyolojik etkilerini fenomenoloji yöntem detaylı bir şekilde analiz ederek, afet yönetimi ve travma sonrası bireysel iyileşme süreçlerine dair önemli çıkarımlarda bulunmuştur.