6 Şubat 2023 depremlerinin doğal gaz tüketimine etkisi: Malatya örneği

6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler, yalnızca fiziksel yıkımla sınırlı kalmamış; kentlerin enerji tüketim alışkanlıklarını da derinden etkilemiştir. Bu tezde, depremin Malatya'daki doğal gaz tüketimi üzerindeki etkisi incelenmiş ve afet yaşanmamış olsaydı ortaya çıkacak talep düzeyi LSTM tabanlı bir zaman serisi modeli ile tahmin edilmiştir.Çalışmada 2019-2023 dönemine ait aylık veriler (tüketim, abone sayısı, sıcaklık, HDD/CDD, tatil günleri ve gecikmeli tüketim) kullanılmış; mevsimsellik gösteren yapıyı doğru yakalamak için trigonometrik dönüşümler, hareketli ortalamalar ve lag değişkenleri modele eklenmiştir. Model, EarlyStopping ve ReduceLROnPlateau gibi modern optimizasyon teknikleri ile eğitilmiş ve R²=0,96 düzeyinde güçlü bir performans sergilemiştir. Elde edilen karşı-olgusal sonuçlara göre, Şubat–Aralık 2023 döneminde tüketimin 329,5 milyon m³ olması beklenirken, gerçekleşen değer 246,6 milyon m³ ile bunun oldukça altında kalmıştır. Bu durum, deprem sonrası toplam tüketimin yaklaşık %25 oranında azaldığını göstermektedir. Etkinin abone gruplarına göre dengeli olmadığı görülmüş; OSB ve üretim tesislerinde nispeten sınırlı bir düşüş gözlenirken, konut ve hizmet sektörlerinde daha belirgin azalmalar ortaya çıkmıştır. Mekânsal analiz sonuçları ise toparlanmanın mahalleler arasında eş zamanlı ilerlemediğini, bazı bölgelerde tüketim davranışlarının uzun süre normale dönemediğini göstermektedir. Genel olarak bulgular, büyük afetlerin enerji talebinde hem zamansal hem mekânsal açıdan ciddi kopmalar yarattığını; LSTM yaklaşımının ise bu tür kırılmaları anlamak, öngörmek ve afet sonrası planlamalara yön vermek için güçlü bir araç sunduğunu ortaya koymaktadır.