6 şubat 2023 kahramanmaraş depremleri sonucu asansör perdesi ağır hasar alan çok katlı betonarme bir binanın tasarım özelliklerinin değerlendirilmesi

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri, mevcut yapı stoğunun sismik güvenlik açıklarını bir kez daha ortaya koymuş, bu yapıların performansının değerlendirilmesini kritik hale getirmiştir. Bu tez çalışması, depremler sonrası Malatya'da asansör perdesi ağır hasar almış çok katlı betonarme bir binanın tasarım özelliklerini ve hasar mekanizmasını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel hipotezi, hasarın plandaki asimetrik perde yerleşiminden kaynaklanan burulma etkileri, proje-uygulama farklılıkları ve yetersiz donatı detaylarından kaynaklandığıdır. Örneklem, Malatya Yeşilyurt'ta yer alan 7 katlı tek bir betonarme yapıdır. Yöntem olarak, yapının rölevesi alınmış, tahribatlı (karot) ve tahribatsız (NDT) testlerle malzeme özellikleri belirlenmiş ve elde edilen güncel verilerle Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY-2018) temelinde üç boyutlu yapısal performans analizi yapılmıştır. Analiz bulguları, yapının genel olarak "Kontrollü Hasar" performans seviyesinde olduğunu, ancak asansör perdesinde gözlemlenen ağır hasarın ve Y yönündeki yüksek deplasman taleplerinin yapısal zafiyetleri ortaya koyduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, tasarım ve uygulama aşamasındaki kusurların, yapının genel performans hedefi karşılansa bile lokal göçme mekanizmalarını tetikleyerek can güvenliği için ciddi bir risk oluşturduğu bulunmuştur.