6 Şubat depremini yaşayan bireylerde günlük manevi deneyimler olayların etkisi ve travma sonrası gelişim

Bu araştırmanın amacı, 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş'ın Pazarcık ve Elbis tan ilçeleri merkezli, yaklaşık 9 saat arayla ve 7'nin üzerinde büyüklükte meydana gelen iki büyük depremin etkisi altında kalan 11 ildeki 18 yaş ve üzeri bireylerin yaşadıkları olayların etkisi, günlük manevi deneyimler ve travma sonrası gelişim düzeyleri arasındaki ilişkiyi ince lemektir. Değişkenler arasındaki ilişkilere odaklanan bu araştırmada nicel desen çerçevesinde gerçekleştirilen ilişkisel tarama modelinden yararlanılmıştır. Bu araştırma kapsamında yaşı en az 18 olan yetişkin bireylerden veri toplanmıştır. Araştırma verilerine 489'u (%55,9) kadın 347'si (%44,1) erkek olmak üzere 786 katılımcı dahil edilmiştir. Araştırmada Olayların Etkisi Ölçeği (Çorapçıoğlu vd., 2006), Tinsel Deneyimler Ölçeği/Günlük Manevi Deneyimler Ölçe ği (Akın vd., 2013), Travma Sonrası Gelişim Envanteri (Dirik ve Karancı, 2008) ve sosyo demografik bilgi formu kullanılmıştır. Araştırma verilerinin bir kısmı Google Form üzerinden düzenlenen anket ile bir kısmı da yüz yüze katılımcılara anket formu dağıtılarak toplanmıştır. IBM SPSS 22 yazılımı kullanılarak, araştırma sürecinde toplanan verilerin analizi yapılmıştır. İki değişkene sahip maddeler için T-Testi, ikiden fazla değişkene sahip maddeler (yaş bilgisi, medeni hal, öğrenim düzeyi, ekonomik durum ve deprem deneyimine yönelik sorular) için ANOVA uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, olayların etkisi, günlük manevi deneyimler ve travma sonrası gelişim düzeylerinin; yaş grubu, cinsiyet, öğrenim durumu, medeni hal, eko nomik durum ve depreme ilişkin değişkenler doğrultusunda anlamlı biçimde farklılaştığını göstermektedir. Ayrıca kullanılan ölçeklerin alt boyutları ile sosyo-demografik değişkenler arasında da farklılaşma bulgulanmıştır. Bununla birlikte olayların birey üzerindeki etkisi ve yeniden yaşama, aşırı uyarılmışlık, kaçınma gibi alt kategorileri ile travmatik deneyim sonrası gelişim ve başkalarıyla ilişkiler, yaşam felsefesi, benlik algısı alt kategorileri arasında, günlük manevi deneyimler ile travmatik deneyim sonrası gelişim ve alt kategorilerinin birbirleriyle aralarında ilişkisel bir bağlantı gözlemlenmiştir. Ayrıca günlük manevi deneyimler; olayların etkisini yordamamakta iken travma sonrası gelişimi yordamaktadır.