6360 sayılı yasa ile ortaya çıkan ölçek tartışmaları ekseninde beldeden dönüştürülen mahallelerde hizmet algısının farklı boyutlarıyla Trabzon örneğinde tartışılması

Yerel yönetim reformu içerisinde ön plana yerleşen ve 2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı Yasa ile birlikte yerel yönetimlerin yapısında büyük değişiklikler yapılmıştır. Büyükşehir belediye sınırları il mülki sınırlarına kadar genişletilmiş, bu sınırlar içerisinde kalan belde ve köylerin tüzel kişilikleri kaldırılarak mahalleye dönüştürülmüştür. İl özel idareleri kaldırılmış ve Yatırım İzleme Komisyon Başkanlıkları kurulmuştur. 16 olan büyükşehir belediye sayısına 14 büyükşehir belediyesi daha eklenerek toplam 30 büyükşehir belediyesi olmuş ve böylelikle ülke nüfusunun neredeyse %78'i belediye sınırları içerisinde yaşamaya başlamıştır. Bu doğrultuda 2012 yılında çıkarılan bu Yasa, 30 Mart 2014 seçimleri ile beş yıllık bir geçiş dönemini içerecek şekilde uygulamaya koyulmuştur. Yapılan değişikliklerle birlikte, Yasa'nın gerekçesinde yoğun bir şekilde yer alan etkinlik, verimlilik ve katılım konularıyla ilgili birçok tartışma da gündeme gelmiştir. Büyükşehir belediyelerinde yaşayan vatandaşlar, yerel yönetimlere ilişkin yapılan bu düzenlemeler sonrasında birçok farklı uygulamayla karşı karşıya kalmakta ve literatürde yeni tanışılan büyükşehir belediye uygulamaları ile bu uygulamalara karşı vatandaşların duyduğu memnuniyet düzeyini ele alan çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın amacını, bu düzenlemeyle Trabzon genelinde tüzel kişiliği kaldırılan beldelerde yaşayan mahalle sakinlerinin beş yılık bu geçiş sürecinde yaşadıkları tecrübeler bazında hizmetlerin etkinlik düzeyi, verimliliği, halka yakınlığı yani erişilebilirliği, kararlara katılım düzeyi gibi hususlar yönünden yeni yapıya yönelik algı ve tutumlarını araştırmak ve değerlendirmek oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı çerçevesinde evrenini, Trabzon'da tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüştürülen 57 belde belediyesinde yaşayan vatandaşlar oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yönteminden yararlanılmış, veriler yüz yüze anket tekniği ile elde edilmiş, verilerin analizi için geçerli olan toplam 2642 anket SPSS ve AMOS programları kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmada analiz edilen 6360 sayılı Büyükşehir Belediye düzenlemesine ilişkin vatandaş algılarının, genel olarak olumsuz yönde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Etkinlik, Katılım, 6360 Sayılı Yasa, Vatandaş Algısı, Trabzon