643 Numaralı Karahisar-ı Sahib Şer'iyye Sicili'nin (1 - 120 numaralı sayfaları) transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Bu çalışmada H. 1329-1330 (M.1911-1912) yıllarını kapsayan 643 Numaralı Karahisar-ı Sahib Şer'iyye Sicili'nin 1-120 sayfaları incelenmiştir. Şer'iyye sicilleri orijinal bilgilere sahip olması nedeniyle mahalli tarih açısından son derece önemlidir. Çalışılan defterde bulunan 120 adet belge basit transkripsiyona tabi tutularak günümüz alfabesine çevrilmiş ve değerlendirmesi yapılmıştır. Defterdeki bilgilerden hareketle, Karahisar-ı Sahib'in fiziki ve idari yapısına dair tespitlerde bulunmak mümkün olabilmiştir. Sicilden belirtilen döneme ait köy, mahalle ve mevkii adları tespit edilmiştir. Bununla birlikte Afyonkarahisar dışındaki bazı şehir, mahalle ve yer isimleri ile de karşılaşılmıştır. Bu bilgilerin yanı sıra incelenen dava kayıtlarında sosyal hayatla ilgili olan evlenme, boşanma, nafaka, miras hukuku, lakaplar gibi toplumsal yapıya ışık tutacak bilgiler de elde edilmiştir. Ayrıca demografik yapı ile bağlantılı olarak Türk, Ermeni şahıs isimleri ve bu kişilerin ikamet ettikleri mahalleler tespit edilmiştir. İlaveten Eytam Sandığı'nın faaliyetlerinin yetim çocukların haklarının korunması açısından önemli olduğu gözlemlenmiştir. Yine Afyon'daki camiler, vakıflar hakkında bilgilere ulaşılabilmiştir. Yörenin tarım ve hayvancılık bölgesi olduğu görülmüştür. Sicilde günlük hayatta kullanılan eşyalar ve kumaşlar dikkati çekmiştir. Anahtar Kelimeler: Şer'iyye Sicili, Karahisar-ı Sahib, Ermeni, Vakıf