65 yaş ve üzeri bireylerde kronik ağrı sıklığı ve kırılganlıkla ilişkisinin değerlendirilmesi

Amaç: Bu araştırmanın amacı, 65 yaş ve üzeri bireylerde kronik ağrı sıklığını belirlemek ve kronik ağrı ile kırılganlık düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel nitelikte olan bu araştırmanın evrenini tek bir aile sağlığı merkezine bağlı iki kırsal mahallede (kasabada) yaşayan 65 yaş ve üzeri bireyler oluşturmuştur. Katılımcılardan sosyodemografik veriler toplanmış; kronik ağrı varlığı sorgulanmış, kırılganlık düzeyi Modifiye Fried Kırılganlık İndeksi ve FRAİL Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Ağrı şiddeti Vizüel Analog Skala ile, yaşam kalitesi ise Yaşılar için Yaşam Kalitesi Ölçeği (WHOQOL-AGE) Türkçe Sürümü ile ölçülmüştür. Bulgular: Katılımcıların %52,2'i kadın, %47,8 erkek, %18,7'si yalnız yaşayan olup, %48,8'inde kronik ağrı saptanmıştır. Katılımcıların Modifiye Fried Kırılganlık İndeksine göre %24,2'ü kırılganlık öncesi (pre-frail), %32,5'si kırılgan (frail) iken; FRAİL ölçeğine göre %40,4'ü kırılganlık öncesi (pre-frail), %22,2'si kırılgan (frail) olarak tespit edilmiştir. Kronik ağrı ile cinsiyet (p<0,001), gelir düzeyi (p=0,048), meslek (p=0,004) ve kronik hastalık (p<0,001) varlığı arasında anlamlı ilişkiler bulunurken, yaş sınıfı (p>0,05) ve medeni durum (p>0,05) ile anlamlı ilişki saptanmamıştır. Kronik ağrısı olan bireylerde kas gücü ve yaşam kalitesi puanları daha düşük bulunmuştur (p<0,001). Kronik ağrı varlığı, Modifiye Fried Kırılganlık İndeksine göre kırılgan (frail) olma riskini yaklaşık 22 kat (OR=22,425), kırılganlık öncesi (pre-frail) olma riskini ise 5 kat (OR=5,339) artırmıştır. MFKİ skoru 1 birim arttığında kronik ağrı riski yaklaşık %75 artmaktadır (OR=1,745). FRAİL skoru 1 birim arttığında ise kronik ağrı riski 2 katın üzerinde artmaktadır (OR=2,073). Sonuç: Araştırma bulguları, yaşlı bireylerde kronik ağrı ve kırılganlığın karşılıklı olarak bağımsız birer risk faktörü olduğu saptanmıştır. Ayrıca kronik ağrı ve kırılganlığın yaşam kalitesini de olumsuz etkilediği gözlenmiştir. Bu nedenle, yaşlı bireylerde kronik ağrı değerlendirmesinin sağlık hizmetlerinin rutin bir parçası haline getirilmesinin, kırılganlığın erken tanılanıp önlenmesine olanak tanıyacağı ve yaşam kalitesinin korunmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Kronik Ağrı, Kırılganlık, Yaşlı