65 yaş ve üzeri bireylerde sigara içme durumunun bilişsel fonksiyonlar üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Literatürde, sigara kullanımının bilişsel fonksiyonlar üzerinde olumsuz etkileri olduğunu gösteren birçok çalışma bulunmaktadır. Ancak, ileri yaş grubunda nikotinin bazı bilişsel işlevler üzerinde olumlu etkileri olabileceğine dair sınırlı sayıda çalışma da mevcuttur. Bu doğrultuda, çalışmamızda 65 yaş ve üzeri bireylerde sigara kullanımının bilişsel işlevler üzerindeki olası etkilerini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Araştırma tek merkezli, kesitsel, tanımlayıcı-analitik olarak tasarlanmış bir araştırmadır. 01/01/2025-30/04/2025 tarihleri arasında Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine başvuran 65 yaş ve üzeri olan hasta ve yakınlarına çalışma için hazırlanan sosyodemografik veriler formu, sigara içme süresi ve öyküsü, Hasta sağlık anketi-9 (PHQ-9), Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) (aktif olarak sigara içen hastalara uygulandı) ve Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA) hastalarla birebir olarak görüşülerek doldurulmuştur. Veriler SPSS 23 paket programı kullanılarak değerlendirildi. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya 274 kişi katıldı. Hastaların %47,81'i kadın, %52,19'u erkekti. Hastaların yaş ortalaması 69,03'tü. Hastaların %14,23'u aktif olarak sigara kullanıyor, %45,26'sı hiç sigara kullanmamış ve %40,51'i daha önceden kullanmış fakat artık kullanmıyordu. Sigara içme durumu ile MoCA toplam skoru arasında anlamlı fark izlendi (p=0,003). Aktif olarak sigara kullanan hastaların MoCA ölçeği toplam skoru ortanca değeri 22 (minimum=14, maksimum=29), daha önce kullanıp bırakmış olan hastalarda 21 (minimum=11, maksimum=28), hiç sigara kullanım öyküsü olmayan hastalarda ise 19,50 (minimum=8, maksimum=28) olarak bulundu. Sonuç: Çalışmamızda, sigara kullanımının bilişsel işlevler üzerinde olumlu etkiler gösterebileceğine dair bulgular elde edilmiştir. Ancak bu etkinin, eğitim düzeyi, ruh sağlığı ve sosyodemografik faktörlerden bağımsız olmadığı anlaşılmıştır. Daha net sonuçlar için geniş örneklemlerle ve uzunlamasına tasarlanmış çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Sigara, nikotin, yaşlılık, bilişsel fonksiyonlar, MoCA, PHQ-9