65 yaş üzeri hipertansiyonlu bireylerin yaşlılığı algılama düzeyleri ve sağlıklı yaşam tarzına ulaşma eğilimleri

Bu çalışmanın amacı 65 yaş üzeri hipertansiyon tanısı almış bireylerin yaşlılığı algılama düzeyleri ile sağlıklı yaşam tarzına ulaşma eğilimlerini belirlemektir. Kesitsel tipteki bu araştırma 01.05.2023-01.03.2024 tarihleri arasında Amasya Üniversitesi Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye, Palyatif, Ortopedi, Nöroloji, Göğüs Hastalıkları, Kardiyoloji ve Üroloji servislerinde yatan 290 bireyle yürütülmüştür. Amasya Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan yazılı onay ve Amasya Üniversitesi Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden kurum izni alınmıştır. Araştırmada veriler; Hasta Tanıtım Formu, Yaşlılığı Algılama Ölçek Formu ve Sağlıklı Yaşam Tarzına Ulaşma Ölçeği Formu kullanılarak toplanmıştır. Çalışmada değişkenlerin dağılımı Kolmogorov Smirnov test ile ölçülmüştür. Nicel bağımsız verilerin analizinde Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Korelasyon analizinde Spearman korelasyon analiz yöntemi uygulanmıştır. Araştırmanın gücü G*Power analizine göre belirlenmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Yaş ortalaması 73,43±6,85 olan bireylerin %55,5'inin kadın, %70,3'ünün evli ve %48,3'ünün ilkokul mezunu olduğu saptanmıştır. Ekonomik durumları göz önüne alındığında %47,9'unun geliri giderinden az, %85,9'u ailesiyle birlikte yaşamakta ve %76,9'unun çekirdek aile yapısına sahip olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya katılan bireylerin Sağlıklı Yaşam Tarzına Ulaşma Eğilimi Ölçeği puan ortalaması 18,0±6,0'dır. Yaşlılık Algısı Ölçeği puan ortalaması ise 53,49±5,79 olarak hesaplanmıştır. Evli, 1-4 yıl önce hipertansiyon tanısı alan, kendi sağlık durumunu "çok iyi" olarak değerlendiren, diyette tuz kısıtlaması yapan, düzenli fiziksel aktivite yapan ve doktor kontrolüne giden bireylerin Sağlıklı Yaşam Tarzına Ulaşma Eğilimi Ölçeği puan ortalaması daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Okur-yazar olmayanların, okur yazar olanların ve ilkokul mezunlarının B-APQ toplam puanları ortaokul mezunlarına kıyasla daha yüksektir (p<0,05). Yaşlılık Algısı Ölçeği toplam puanı ile Sağlıklı Yaşam Tarzına Ulaşma Eğilimi Ölçeği toplam puanı arasında pozitif yönde, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,116; p<0,05). Altmış beş yaş ve üzeri HT'li bireylerin yaşlılık algı düzeyleri ve sağlıklı yaşam tarzına ulaşma eğilimleri orta düzeyde bulunmuştur. Çalışma sonuçları doğrultusunda 65 yaş ve üzeri HT'li bireylerin sağlıklı yaşam alışkanlıklarına teşvik edilmesi, gerekli eğitimler verilerek bireylerin sağlıklı yaşam konusunda bilinçlenmesinin sağlanması, multidisipliner bir ekiple hastaların düzenli olarak kontrol edilmesi ve desteklenmesi, bireylere yaşlılığın hayatın bir parçası ve olumlu birçok sonucunun olduğunun anlatılması, HT'li bireylerle farklı bölgelerde, cinsiyet ve ekonomik olarak daha eşit dağılımlı bir grupla nitel ve nicel çalışmalar yapılması önerilir.