68 Numaralı Mühimme Defteri: Tasnif - transkripsiyon

Mühimme Defterleri, Divân-ı Hümayundaalınan kararların kaydedildiği defterlerdir. Üzerinde çalıştığımız 68 Numaralı Mühimme Defteri III. Murad (1589-1590) dönemine aittir. 16. Yüzyılın sonlanna doğru Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu iktisadi.ictimai, askeri ve idari alandaki gelişmeler karşısında devletin izlemiş olduğu politikalar hakkında önemli bilgiler vermektedir. Bu çalışmada, Mühimme Defterindeki kararların alındığı Divân-ı Hümayun ve Mühimme Defterleri hakkında kısaca bilgiler verilmiştir. Daha sonra 68 Numaralı Mühimme Defterinin tasnif ve transkripsiyonu yapılmıştır. iki bölümden meydana gelen bu çalışmada, birinci bölümde defterin tasnifi yapılmıştır. Tasnifi; şekil ve muhteva özellikleri olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. Şekil özelliklerinde; 68 Numaralı Mühimme Defter'nin.fiziki durumu, diplomatik teknik özellikleri ve tarihleri hakkında bilgiler verilmiştir. Muhteva özelliklerinde ise;şikayet hükümleri, talimat hükümleri ve konularına göre hükümler tasnif edilerek örnekler verilmiştir. Aynca konularına göre hükümlerde kendi aralannda tasnif edilerek değerlendirilmiştir.68 Numaralı Mühimme Defteri'nde genel olarak şu konularla ilgili hükümler vardır. Eşkiyalık hareketleri ile ilgili hükümler, devlet malının takibi.tahsili ve vergilerle ilgili hükümler, suistimallerle ilgili hükümler, vakıflarla ilgili hükümler, İstanbul ile ilgili hükümler ve ülke dışına gönderilen nâme-i hümayunlarla ilgili hükümler hakkında kısaca bilgiler verilmiştir. Yapmış olduğum bu tasnif ve transkripsiyon çalışmasından faydalanmak isteyenlerin daha kolay ve çabuk ulaşmaları için Teşkilat isimleri indeksi, Coğrafi isimler indeksi ve Şahıs isimleri indeksi hazılanmıştır. Son olarakta, 68 Numaralı Mühimme Defteri'nin transkripsiyonu yapılarak defterin fotokopisi ek olarak tezin sonuna ilave edilmiştir.