692 no'lu Balıkesir şer`iye sicil defteri (transkripsiyon ve değerlendirme)

Balıkesir şehrinin kuruluş tarihi ve ilk iskân yeri kesin olarak bilinmemeklebirlikte, ilk yerleşiminin Kepsut civarında başladığı tahmin edilmektedir. Şehrinbugün bulunduğu yerdeki iskânı ise, daha sonra olmuştur. Nitekim şehrin ismininde burada bulunan Paleo-Kastra adındaki kaleden intikal ettiği ilerisürülmektedir. Bölgenin en eski sakinleri Bitinler ve Mizlerdir. Mizyalılar'dansonra bölgede sırasıyla, Mısır, Asur, Lidya, İran, İskender, Bergama, Romalılar veTürkler'in hakimiyetine girmiştir. Bölgedeki Türk hakimiyeti, Anadolu SelçukluSultanı Süleyman Şah'ın Bizans üzerine yaptığı saldırıda Balıkesir şehri dahilÇanakkale ve çevresini almasıyla başlamıştır. Anadolu Selçuklu Devleti'nin XIII.yüzyılda çökmeye yüz tuttuğu sırada kurulan Karesioğulları Beyliği'nin merkeziolan şehir, Orhan Bey döneminde beyliğin alınması ile Osmanlı hakimiyetinegirmiştir.Coğrafi konumu sebebiyle ilkçağlarda İstanbul-Miletopolis güzergâhındaönemli bir ticaret merkezi olan Balıkesir şehri, Osmanlı Devleti döneminde de buözelliğini korumuştur. Osmanlı Devleti'nin ana ticaret yollarını birbirine bağlayantâli yollar üzerinde bulunması, Kütahya'dan Bursa'ya gidecek olan tüccarlarınşehre uğramasını sağlamıştır.Tüccarlar ve şehir içindeki çeşitli esnaf aracılığıyla gerçekleşen ticaretharicinde, Balıkesir halkı da tarım, hayvancılık, dokumacılık ve sanayi alanlarındayapmış oldukları üretimle iktisadi hayatı canlı tutmuşlardır. Ziraî alanda arpa,burçak, yulaf ve özellikle de buğday, nohut, üzüm ve zeytin şehirde en fazlayetiştirilen tarım ürünlerindendir. Aba, kaliçe, kilim, makrama, heğbe, ketenipliği, destmâl ve çuval da şehirde dokunan önemli dokuma ürünlerindendir.Ayrıca tarım ve hayvancılıktan elde edilen ürünlere paralel olarak gelişenyağhane, sabunhane ve debbağhane şehirde bulunan sanayi tesislerindendir.XVI. yüzyıldan sonra Osmanlı Devleti'nin merkezi idaresi ve müesseselerdegörülen bozulmalar, Balıkesir şehrini de olumsuz yönde etkilemiştir. Timartevcihlerinde yapılan sahtekarlıklar yanında, askeri kesim mensuplarınıngörevlerini suistimal ederek halktan kanunsuz olarak vergi toplamaları,mahkemeye intikal eden şikayet konularındandır.Şehir ahalisinin çekirdeği hükmündeki aile müessesesinde, genellikle tek eşlievlilikler yaygındır. Elimizdeki tereke kayıtları, ailelerin en fazla dört çocukluolduklarını göstermektedir.