7. sınıf fen bilimleri dersi ışığın madde ile etkileşimi ünitesinde biyomimikri etkinlikleriyle destekli öğretimin etkisinin incelenmesi

Bu araştırmada, 7. sınıf fen bilimleri dersi ışığın madde ile etkileşimi ünitesinin biyomimikri ile tasarlanan etkinliklerle öğretiminin öğrencilerin akademik başarılarına, fen bilimleri dersine yönelik motivasyonlarına ve fen bilimleri dersine karşı tutumlarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın diğer bir amacı ise, biyomimikri ile geliştirilen etkinliklere ve derse ilişkin görüşlerine etkisinin incelenmesidir. Bu amaçlar doğrultusunda, 2023-2024 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde Kastamonu İli Seydiler İlçesinde bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 42 öğrenci araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Rastgele olarak seçilen deney ve kontrol gruplarında 21'er öğrenci bulunmaktadır. Araştırmada, nicel ve nitel araştırmaların bir arada olduğu karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri; ışığın madde ile etkileşimi ünitesi akademik başarı testi, fen bilimleri dersine yönelik motivasyon ölçeği ve fen bilimleri dersi tutum ölçeği ile, nitel verileri ise; yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırmada biyomimikri ile tasarlanan etkinliklerle yapılan öğretimin öğrencilerin akademik başarılarına, fen bilimleri dersine yönelik motivasyonlarına ve tutumlarına etkisini belirlemek için deneysel araştırma yöntemlerinden ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel desenden yararlanılmıştır. Ayrıca akademik başarı son-test puanlarına göre deney grubundan belirlenen dokuz öğrencinin ilgili ünite konularının öğretilmesinde kullanılan biyomimikri ile tasarlanan etkinliklere ve derse ilişkin görüşlerini almak için yarı yapılandırılmış görüşme formu ile nitel veriler toplanmıştır. İlgili ünite konuları kontrol grubu öğrencilerine 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı ile öğretilirken, deney grubundaki öğrencilere ise mevcut öğretim programına ek olarak biyomimikri ile tasarlanan etkinlikler ile anlatılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçme araçlarından elde edilen nicel veriler SPSS programı ile nitel verilerin analizinde ise içerik analiz yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda deney grubu öğrencilerinin akademik başarılarında ve derse yönelik motivasyonlarında kontrol grubundaki öğrencilere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilirken, fen bilimleri dersine karşı tutumlarında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Deney grubundan seçilen dokuz öğrenciye uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen verilere göre ise, fen bilimleri dersinin öğrencilerin teknolojiye ve mühendisliğe bakış açılarını olumlu yönde geliştirdiği, çevrelerindeki canlıların hayal güçlerini ve yaratıcılıklarını etkilediği yönünde görüşlerinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, öğrenciler fen bilimleri dersinde ilgili ünite konularını öğrenirken yararlandıkları biyomimikri ile tasarlanan etkinliklerle konuları daha iyi öğrendiklerini ifade etmişlerdir. Bu sonuçlardan yola çıkarak, biyomimikri temelli uygulamaların fen bilimleri dersinde uygun ünite konularının öğretiminde daha fazla kullanılması önerilmektedir.