8-10 yaş grubu çocukların antropometrik ve somototip özelliklerine göre spora yönlendirlmesi

Spora başlama yaşının giderek küçülmesi sonucu spor dallarının özelliğine uygun insan modellerini erken yaşlarda saptanması gibi çok önemli bir konu son yıllarda ortaya çıkmıştır. Çünkü başlangıçta yanlış dallara yönlendirilenlerin ileri yaşlarda performanslarının geliştirilmesi için harcanan tüm bilimsel çabalar yetersiz kalmaktadır36. Bu çalışmanın amacı; somatotip ve spor dallan arasındaki belirgin ilişki göz önünde bulundurularak ülkemizde oldukça büyük potansiyele sahip 7- 14 yaş kız ve erkek çocuklarının spora yönlendirilmeden önce, öncelikle antropometrik ve somatotip özelliklerinin bilinmesi için yaş grubuna göre fiziksel uygunluk özellilerinin ortaya çıkartılarak bedensel özelliklerinin tanınmasına örnek model oluşturmaktır. Ayrıca erken yaşta kız ve erkek çocuklarının doğru spor branşlarına yönlendirmek için vücut yapısı - somatotiplerini ortaya koyarak çocukların vücut yapılarına uygun spor branşlarına yönlendirilmeleri amaçlanmıştır. Bu çalışmanın örneklem grubunu, Ankara ili'nde öğrenim gören ilköğretim çağı çocuklarından yaşlan 9±1 yıl olan 1995 erkek ve 1776 kız toplam 3771 gönüllü öğrenci oluşturmuştur. Çalışmaya katılan deneklerin somatotiplerinin belirlenmesi için boy, ağırlık, deri kıvrımı kalınlıkları, çevre ve genişlik ölçümleri olmak üzere onbir antropometrik ölçüm alınmıştır. Araştırma gruplarının somatotip özelliklerinin belirlenmesinde Heath-Carter yöntemi kullanılmıştır.-154. Ölçümlerin istatistiksel analizleri SPSS 11,0 programında yapılmıştır. Ölçümlerin analizleri yapılmadan önce tüm ölçümlerin yaş ile birlikte gösterdiği dağlım SPSS programı yardımıyla elde edilmiştir (Scatter plot) ve bu dağılımlar yardımıyla saplan olan ölçüm değerleri analizlere dahil edilmemiştir. Elde edilen antropometrik bulgulara göre; Calf deri kıvrımı kalınlığı değerlerinde ve somatotip değerlerinden ektomorf değerlerinde istatistiki olarak kız ve erkek öğrenciler için anlamlı farklılık olmadığı tespit edilmiştir. (P<0,05), Bayan öğrencilerin somatotip değerleri 3,96 - 3,65 - 2,69 ve erkek öğrencilerin somatotip değerleri ise 3,60 - 4,06 - 2,87 olarak bulunmuştur. Somatokart üzerinde her iki cinsiyetteki öğrencilerin somatotiplerini değerlendirdiğimizde kız ve erkek öğrencilerin mezomorf-endomorf alanda bir yoğunlaşma olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak Ülkemizde sistemli bir şekilde gerçekleştirilecek bu tür çalışmalara gereken önemin verilmesiyle, takımlara altyapıda yetenek seçiminde önemli kazanımlar sağlayacağı ve gerek sporcular bazında ve gerekse takımlar bazında performansın üst seviyelere çıkacağı düşünülmektedir.