8.sınıf öğrencilerin ekolojik vatandaşlık düzeylerinin geliştirilmesine yönelik bir eylem araştırması

Amaç: İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin "Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi" ünitesinde yer alan "Sürdürülebilir Kalkınma" konusu kazanımlarına yönelik hazırlanan etkinlikler ile öğrencilerin ekolojik vatandaşlık düzeylerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma eylem araştırması biçimde desenlenmiştir. Haftalık ders planları ve etkinlik çalışma kağıtları, etkinlik çalışma eylem planları doğrultusunda eylem komitesi tarafından haftalık olarak gözden geçirilmiş ve son hali verilmiştir. Araştırma 2023-2024 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde Eskişehir ili Alpu ilçesinde bir devlet okulunda 8.sınıfa devam eden 10 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Süreç içerisinde araştırmanın verileri ekolojik vatandaşlık ölçeği (EVÖ), araştırmacı günlüğü, öğrenci günlükleri, etkinlik çalışma kağıtları, sınıf içi ses kayıtları, öğrenci ödev ve çalışmaları, yarı yapılandırılmış öğrenci görüşme formları ve öğrencilerle gerçekleştirilen odak grup görüşmeleri yoluyla toplanmıştır. 8.sınıf öğrencilerinin ekolojik vatandaşlık düzeylerini belirlemek amacıyla elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmanın bulguları araştırmanın alt problemlerine göre dört başlık altında toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerden ekolojik vatandaşlık ve alt boyutlarıyla desteklenmiş etkinliklerin öğrencilerin ekolojik vatandaşlık düzeylerini geliştirdiğine yönelik bulgulara ulaşılmıştır. Sonuç ve Öneriler: Öğrencilerin ekolojik vatandaşlık ve alt boyutlarıyla destek-lenmiş etkinlikler sayesinde ekolojik vatandaşlık alt boyutlarını (katılım, sürdürülebilir-lik, sorumluluk, hak ve adalet) kazandığı, bu konuda farkındalıklarının attığı, çevre ile alt boyutlar arasında ilişki kurduğu, ekolojik vatandaşlığın tanımını ve özelliklerini açıklayabildikleri sonucuna ulaşılmıştır. Yeni fen bilimleri öğretim programının sürdürülebilirliği temel alan fen öğretimi hedefine uygun olarak ortaokul öğrencilerinin farklı sınıf düzeylerine yönelik ekolojik vatandaşlık düzeylerinin geliştirilmesine yönelik eylem araştırmaları yapılabilir.