A. Didem Uslu'nun romanları üzerine tematik bir inceleme

Edebiyatın konusu insandır. İnsan ise toplumu oluşturan en önemli ve temel unsurdur. Edebi eserler insanı tüm yönleriyle incelemeyi amaçlarken sanatçı; insanın duygu dünyasını ve iç dünyasını, yetiştiği toplumun dil ve kültür ögeleri ile biçimlendirir ve eserlerini meydana getirir. Sanatçı eserlerini oluştururken ait olduğu toplumdan etkilenir. Aynı zamanda sanatçı ve yarattığı eserler toplumu etkileyerek değişimine de dolaylı yoldan katkıda bulunur. Bu sebeple edebiyat, toplumların duygu ve düşüncelerinin yansıdığı bir alandır diyebiliriz. Türk edebiyatında da toplumun yaşadığı değişme ve gelişmelerden yazarların çokça etkilendiği ve eserlerini bu değişikliklerin yarattığı iklimde oluşturduklarını söyleyebiliriz. Türk edebiyatının İslam öncesi, sonrası ve Batı etkisinde diye sınıflandırılmasının da sebebi budur. Dönem eserleri dil ve içerik olarak birbirinden oldukça farklıdır. Bütün sanatçılarda olduğu gibi A. Didem USLU da yaşadığı toplumun kültürel yapısından etkilenmiş ve şahit olduğu dönemsel siyasi ve sosyal olaylara tepkisiz kalmayarak eserlerini meydana getirmiştir. A. Didem Uslu'nun romanlarında özellikle devlet-toplum-birey, siyasi ve sosyal olaylar, tarihi meseleler, kadının toplumdaki yeri, haklarının işlenen başlıca konular olduğu görülmektedir. Uslu, sanatçı kimliğinin yanında akademisyen kimliğine de sahiptir. Toplumu ve insanı eserlerinde anlatırken hem sanatçı hem birey hem de bir aydın gözüyle ele aldığı konular ile ilgili değerlendirmelerde bulunur. Toplumsal konularla ilgili temalar eserlerinde geniş yer tutar. Aynı zamanda yazarın bu konu ve temaları işlerken takındığı duyarlı tavrı ve didaktik üslubu incelemeye tabi tuttuğumuz romanlarındaki önemli ayrıntılardır. Sanatçı kendine has kurgu yapısı ile hayat tecrübelerini ya da insanlar veya yerlerle ilgili anılarını romanlarında ve diğer türdeki pek çok eserinde harmanlayarak okuyucuya sunar. Yazarın romanları, bu tespitler doğrultusunda ele alınıp incelenmiştir. Onun çalışmaya konu olan romanları, bireysel ve toplumsal temalar olarak ikiye ayrılmış, temalar kendi içinde de alt başlıklara ayrılıp incelenmiştir. Araştırma giriş bölümü, bireysel ve sosyal temalar ile sonuç bölümlerinden oluşur. Birinci bölümde "Zamanın Ötesinde Buluşma, Ğ Tankların Gölgesinde Biten Kırçiçeği, Ihlamur Mevsiminde Piri Reisin Rotasından, Ak Sarıklı Ayşe ve John Smith, Keşke, Amerika'nın Karlı Gökdelenlerinde" adlı romanlar incelenmiş romanlardaki bireysel temalar ve romanlardan alınan örneklere yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde toplumsal tema ve örneklerine yer verilir. Sonuç bölümünde ise elde edilen çıkarımlara yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: A. Didem Uslu, birey, edebiyat, roman, sosyal meseleler, toplum.