Ortaöğretim öğrencilerinin İngilizce dersine yönelik motivasyon ve tutumları ile akademik başarıları arasındaki ilişki

Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerinin İngilizce dersine yönelik motivasyon ve tutum düzeyleri ile akademik başarıları arasındaki ilişkiyi belirlemek ve bu değişkenlerin cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul türü gibi demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Araştırma ilişkisel tarama modeli kapsamında, nicel araştırma yöntemine uygun olarak kurgulanmıştır. Çalışma grubu, 2023-2024 eğitim öğretim döneminde Bartın ilindeki farklı okul türlerine sahip toplam 13 resmî devlet okulunda öğrenim görmekte olan 1096 ortaöğretim öğrencisinden oluşmaktadır. Örneklem, okul türlerine göre tabakalı örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak başka araştırmacılar tarafından geliştirilen "İngilizce Dersi Tutum Ölçeği" ve "İngilizce Dersi Motivasyon Ölçeği" kullanılmıştır. Akademik başarı verisi ise öğrencilerin İngilizce dersi yılsonu notları temel alınarak elde edilmiştir. Veri analizleri SPSS 27.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analiz öncesinde normallik dağılımına ilişkin çarpıklık ve basıklık değerleri ile Kolmogorov-Smirnov testi sonuçları incelenmiş; verilerin normal dağılım göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda, veri analizinde parametrik olmayan analiz yöntemlerinden Spearman Rho korelasyon testi, Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis H testi uygulanmıştır. Araştırma bulguları, öğrencilerin İngilizce dersine yönelik motivasyon düzeyleri ile hem akademik başarıları hem de tutum düzeyleri arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Ancak tutum ile akademik başarı arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Cinsiyet değişkenine göre kız öğrenciler, erkek öğrencilere göre daha yüksek akademik başarı ve motivasyon düzeylerine sahipken; tutum düzeyleri açısından anlamlı bir fark görülmemiştir. Sınıf düzeyine göre yapılan karşılaştırmalarda, 9. sınıf öğrencilerinin diğer sınıf düzeylerine kıyasla daha yüksek başarı ve motivasyon düzeylerine sahip olduğu belirlenmiştir. Okul türüne göre elde edilen bulgulara göre ise sınavla öğrenci alan Anadolu Liseleri, Fen Liseleri ve Proje İmam Hatip Liseleri lehine anlamlı düzeyde daha yüksek motivasyon ve başarı düzeyleri görülmüştür. Sonuç olarak, İngilizce dersinde akademik başarının en güçlü belirleyicisinin öğrencilerin motivasyon düzeyi olduğu; öğrenme ortamlarının ve öğretim stratejilerinin bu doğrultuda yeniden yapılandırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada bulgular doğrultusunda çıkarımlara ve önerilere de yer verilmiştir.