A. hepatica propria, v. hepatica, v. porta hepatis damarlarının bölgemizdeki morfometrisi ve varyasyonlarının incelenmesi

Günümüzde, karaciğer ve mikrovasküler rekonstrüksiyon cerrahisi önemli ölçüde gelişmiş olsa da vasküler komplikasyonlar hala başlıca morbidite ve mortalite nedenlerinden biri olarak devam etmektedir. Bu nedenle, operasyon öncesinde organın vasküler yapılarının dikkatlice incelenmesi son derece elzemdir. Vasküler yapıların anatomik özelliklerinin ve olası varyasyonların belirlenmesi, hem verici hem de alıcıda ortaya çıkabilecek komplikasyonları azaltmanın yanı sıra, cerrahinin başarı oranını da önemli derecede yükseltmektedir. Karaciğer nakillerinde, a. hepatica propria, v. portae hepatis, vv. hepaticae anatomisinin ve varyasyonlarının iyi bilinmesi gerekmektedir. Çalışmamızda, Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'ne başvuran 900 bireyin arteriyel ve portal fazda çekilmiş Bilgisayarlı Tomografi ile elde edilen görüntüleri değerlendirildi. Daha önce karaciğer rezeksiyonu geçirmiş olan, konjenital anomalisi olan, karaciğerinde tümör ve kist hidatik olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Karaciğerin sağ ve sol lobuna gelen a. hepatica propria'nın, v. portae hepatis'in, vv. hepaticae'ların anatomik varyasyonları, bu damarların cinsiyet ve yaş değişkenleri için tip dağılımları ve tiplere göre çap ve uzunluk ölçümleri değerlendirildi. Cinsiyet ve yaş kategorik ölçümlerinin tip gruplarına göre karşılaştırılmasında Ki Kare test istatistiği kullanıldı. Normal dağılım göstermeyen çap ve uzunluk ölçümlerinin tip gruplarına göre genel karşılaştırmada Kruskal Wallis testi, grupların ikili karşılaştırılmalarında ise Mann Whitney U testi kullanıldı. A. hepatica propria'nın klasik anatomisini temsil eden Michels Tip 1 varyasyon, bireylerin %57.3'ünde tespit edildi. En yüksek çap değerine sahip olan Tip 1 varyasyon, en düşük çap değerine sahip olan ise Tip 8 varyasyon olarak belirlendi. En yüksek uzunluk ölçüm değeri Tip 2 varyasyonunda, en kısa değer ise Tip 7 varyasyonunda gözlemlendi. Covey'in sınıflamasına göre v. portae hepatis'in klasik anatomik dağılımını gösteren Covey Tip 1 varyasyonu bireylerin %55.7'sinde tespit edildi. Bu damarın uzunluğu Tip 4'te en yüksek iken, Tip 1'de en düşük değerler ölçüldü. Bu çalışmada yer alan bireylerin %54.3'ünde v. hepatica sinistra ve v. hepatica intermedia birleşerek tek bir kök oluşturup v. cava inferior'a açılmaktaydı. Bu tip en büyük çap değerine sahipti. Çalışmamızla elde edilen veriler, karaciğerin vasküler varyasyonları hakkında değerli bilgiler sunarak, cerrahi planlamaların daha güvenli ve etkili bir şekilde yapılmasına yardımcı olacaktır. Gelecekteki araştırmalara referans oluşturacağını düşündüğümüz bu veriler, varyasyonların daha ayrıntılı bir şekilde incelenerek cerrahi yaklaşımların geliştirilmesine önemli katkılar sağlayacaktır. Anahtar sözcükler: Karaciğer, a. hepatica propria, v. portae hepatis, vv. hepaticae, varyasyon.