AA 7075 alüminyum alaşımında homojenleştirme işleminin ısıl işlem sonrası özelliklere etkileri

Bu çalışmada, homojenleştirilmemiş ve homojenleştirilmiş haldeki AA7075 alaşımının T6 ısıl işlemi uygulandıktan sonrasındaki sertlik ve mikroyapılarındaki değişmeler incelenmiştir. Çalışma kapsamında dökülmüş haldeki AA7075 ingottan çıkarılan disk iki parçaya ayrılmış ve bu parçalardan birine 480°C 5 saat homojenleştirme işlemi uygulanmış, diğerine ise uygulanmamıştır. Sonrasında her iki numune grubuna 530ºC 90dk çözeltiye alma ve su verme işlemleri (T4) uygulanmıştır. Homojenleştirilmemiş, homojenleştirilmiş ve bunların T4 işlemi görmüş hallerinden 20mmx20mm ölçülerinde toplamda 22 adet numune hazırlanmıştır. 1 nolu numune hiçbir işleme tabi tutulmamış (dökülmüş halde, homojenleştirilmemiş) ve referans numunesi olarak kullanılan numunedir. Bu grubun çözeltiye alınıp su verilmiş hali ile 3 farklı sıcaklık ve 3 farklı sürede yaşlandırılmış numuneler ile bir gruptan 11 numune mevcuttur. Homojenleştilmiş gruptan da 11 numune bulunmaktadır. Yaşlandırma işlemi üç farklı sıcaklıkta (160ºC, 170ºC ve 180ºC) ve farklı sürelerde (4 sa, 6 sa ve 8 sa) uygulanmıştır. İşlemler uygulanan numunelere metalografik yüzey hazırlama işlemi uygulanmış ve hazırlanan numuneler mikroskop ile incelenerek görüntüleri kaydedilmiştir. Sonrasında bu numuneler optik mikroskop (OM) ve taramalı electron mikroskobu (SEM) ile incelenmiş ve bulunan fazların kimyasal analizleri enerji dağılımlı x-ışınları spectral analizi (EDS, x-ray energy dispersive spectroscopy) ile yapılmıştır. Son olarak parlatılmış numuneler üzerinde Vickers sertlik değerleri ölçülmüştür. Bu bulgular incelenerek homojenleştirilmemiş ve homojenleştirilmiş numunelerin yaşlandırma sonrasındaki mikroyapı ve sertlikleri değerlendirilmiş ve homojenleştirme işleminin etkileri ortaya konulmuştur. Sonuç olarak; homojenleştirme işlemi ile mikroyapı önemli ölçüde farklılaşmış, dendritik yapı ortadan kaldırılmıştır. Buna bağlı olarak sertlik değerinde bir düşüş yaşanmıştır. Takip eden çözeltiye alma işlemi de bir tür homojenleştirme işlemi gibi etki yaptığı için çözeltiye alınıp su verme ve yaşlandırma işlemleri sonucunda mikroyapı farklılıkları ve buna bağlı olarak sertlik farklılıkları ortadan kalkmıştır. Homojenleştirme işlemi görmemiş ve görmüş numuneler mikroyapısal olarak ve sertlik açısından benzer özellikler sahiptir. Bu sebeple homojenleştirme işleminin ısıl işlem sonrası mikroyapı ve sertlik özelliklerine belirgin bir etkisi olmadığı tespit edilmiştir.