Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim dalında takip edilen hipertansiyon tanılı hastaların analizi

Giriş ve amaç: Hipertansiyon en önemli sağlık sorunlarından biridir. Dünya genelinde yaklaşık bir milyar insanı etkilemekte olan hipertansiyon; miyokard infarktüsü, inme, kalp yetmezliği, atriyal fibrilasyon, aort diseksiyonu ve periferik arter hastalığı gibi morbiditeler için geri döndürülebilir ve en yaygın risk faktörüdür. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Kliniği'nde gerçekleştirdiğimiz bu çalışmanın amacı, kliniğimizde takip edilen hipertansiyon hastalarının analizini yapmaktır. Bunun yanı sıra hastalığın farkında olma, antihipertansif tedaviye uyum, tedavi hedeflerini gözetme, düzenli takipte olma gibi faktörlerin hipertansiyon kontrolüne etkisinin saptanması hedeflenmiştir. Önemli bir toplum sağlığı sorunu olan hipertansiyonun kontrol oranlarının yükseltilmesi için hangi hususların üzerinde durulması gerektiği konusunda veri ortaya konulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya 01.01.2016 ile 30.06.2016 tarihleri arasında Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları kliniklerine hipertansiyon nedeniyle başvuran 18 yaş üstü hastalar alındı. Kan basıncı ölçüm sonuçlarına göre 60 yaşın üstündeki hastalarda 150 mmHg sistolik ve 90 mmHg diyastolik altındaki değerlerin varlığında kan basıncının regüle olduğu kabul edildi. 60 yaşın altındaki hastalarda 140 mmHg sistolik ve 90 mmHg diyastolik altındaki kan basıncı değerleri varlığında kan basıncının regüle olduğu kabul edildi. Bulgular: Çalışmamıza 342 hasta alındı. Bu hastaların 127'si erkek, 215'i kadındı. Kan basıncı regüle olan hastaların yaş ortalaması 63±11.3 yıl, tansiyonu regüle olmayanların yaş ortalaması ise 61.5± 10.4 yıl olarak saptandı. Regüle hipertansif gruptaki hastaların sistolik kan basıncı 130 (90-148) mmHg olarak saptanırken kontrolsüz hipertansiyon grubundaki hastaların 153 (124-201) mmHg olarak ölçüldü. Beklendiği gibi gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0.001). Benzer şekilde kan basıncı regüle olan hasta grubunun diyastolik kan basıncı (75±8.49 mmHg), regüle olmayan hasta grubundakinden (84.7±10.6 mmHg) anlamlı derecede düşüktü (p<0.001). Kan basıncı regüle olan hastaların beden kitle indeks değeri 30.2±5.1 kg/m2 iken regüle olmayanların ise 31.5±6.4 kg/m2 idi. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0.007). Çalışma grubunu antihipertansif ilaçlarını düzenli alan ve almayanlar diye grupladığımızda ise tansiyon regülasyon oranının tedaviye uyan grupta (%62.8) tedaviye uyumsuz gruba kıyasla (%46.6) anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı (p=0.003). Hastalardan 116 kişi (%33.9) kan basıncının normal aralığını bilirken, 226 kişi (%66.1) ise normal aralığı bilmemekteydi. Kan basıncının normal aralığını bilen grup ile bilmeyen grup arasında kan basıncı regülasyonu açısından anlamlı fark vardı (p<0.008). Kan basıncı değerleri regüle olan hastaların bel çevresi 99.5 (72-143) cm saptandı. Kan basıncı değerleri regüle olmayanların bel çevresi ise 104 (76-152) cm olarak belirlendi. Gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0.001) Tartışma ve sonuç: Çalışmamızda kan basıncı regülasyonunu etkileyen en önemli faktörlerin, beden kitle indeksi, bel çevresi genişliği, ilaçların düzenli kullanımı ve kan basıncı değerlerinin normal aralığını bilmek olduğu saptandı. Bu tek merkezli retrospektif çalışmadan çıkan çarpıcı sonuç, hipertansiyon hastalarında daha iyi kan basıncı regülasyonu sağlamak için en önemli faktörlerin tedaviye uymak ve hipertansiyonun normal aralığını bilmek olduğudur. Bunların yanında artmış beden kitle indeksi ile normal sınırların üstündeki bel çevresi ölçümlerinin de kan basıncı regülasyonunu bozduğu görülmektedir. Hekimlerin hastalarıyla hastalığı ve tedavisini ayrıntılı bir şekilde konuşup tartışması, hastanın da yapılan önerileri anlayıp uygulayacak anlayış ve kararlılığa sahip olması başarılı bir tedavi için elzemdir. Anahtar Kelimeler: kan basıncı, bel çevresi, beden kitle indeksi