Abdominal histerektomi olgularında deksmedetomidin infüzyonu eşliğinde desfluran ve sevofluran ile TİVA' nın stres hormonlarına etkilerinin karşılaştırılması

Amaç: Bu çalışmada BİS monitörizasyonu rehberliğinde kullanılan desfluran-deksmedetomidin ve sevofluran-deksmedetomidin grupları ile propofol-remifentanil grubunun stres yanıta ve hemodinamik parametrelere etkileri karşılaştırılarak birbirlerine üstünlükleri araştırıldı.Giriş: Cerrahi ve anestezi stres yanıt oluşturarak endokrin ve metabolik değişikliklere neden olur. Stres yanıt cerrahinin büyüklüğüne ve anestezi tekniklerine bağlı olarak değişmektedir. Cerrahi uyarı ve anesteziye bağlı oluşan bu stres yanıtı baskılamak postoperatif morbiditeyi azaltarak iyileşmeyi hızlandırmaktadır.Yöntem: Çalışmamıza ASA I ve II, total abdominal histerektomi ameliyatı planlanan 45 kadın hasta alındı. Karaciğer, böbrek, kardiyovasküler sistem, psikiyatrik, endokrin hastalığı olanlar, karaciğer fonksiyonlarını ve/veya otonom sinir sistemini etkileyebilecek ilaç kullananlar çalışmaya alınmadı. Hastalar randomize olarak 3 gruba ayrıldı. Grup D (n=15)' ye Desfluran ve deksmedetomidin, Grup S (n=15)' ye sevofluran ve deksmedetomidin, Grup T' ye propofol ve remifentanil ile total intravenöz anestezi bispektral indeks 40-60 arasında tutulacak şekilde uygulandı. İndüksiyon, Grup D ve S' de 1- 1,5 mg?kg-1 bolus propofol ve 10 dk içinde 1µg?kg-1 deksmedetomidin infüzyonu, Grup T' de 1-1.5mg?kg-1 propofol ve 1µg?kg-1 remifentanil bolusları ile sağlandı. Takiben hastalar vekuronyum 0,1 mg.kg-1 ile entübe edildi. İdamede Grup D' ye desfluran, Grup S' ye sevofluran, %50- 50 hava/O2 ile ve 0,2-0,7µg?kg-1?sa-1 deksmedetomidin infüzyonu, Grup T' ye ise propofol-remifentanil infüzyonu yapıldı. Entübasyon sırasında öksürme, ıkınma, gözyaşı, ekstremite hareketi kaydedildi. Kalp atım hızı, kan basıncı, SpO2, end-tidal karbondioksit ve bispektral indeks değerleri başlangıç ve indüksiyonun ilk 5 dakikasında birer dakikalık periyodlarla ve takiben her 5 dakikada bir kaydedildi. Tüm hastaların kan glukoz ve kortizol seviyeleri ameliyattan önce, başladıktan sonra, bitiminde ve bitimi takiben 24'üncü saatte kaydedildi.Bulgular: Kortizol ve glukoz değerlerinin entübasyon ve cerrahi uyarı ile Grup D ve Grup S' de Grup T' ye göre daha yüksek olduğu bulundu (p<0.05). Entübasyon ve cerrahi uyarı ile hemodinamik parametreler Grup D ve Grup S' de Grup T' ye göre anlamlı değişim gösterdi (p<0.05). Entübasyon sırasında Grup S' de 1 olguda, Grup D ve S' de üçer olguda ıkınma; Grup D' de 13, Grup S' de 12, Grup T' de 3 olguda gözyaşı; Grup D' de 2, Grup S' de 4 hastada ekstremite hareketi kaydedildi.Sonuç: Abdominal histerektomi uygulanan desfluran-deksmedetomidin ve sevofluran-deksmedetomidin anestezileri propofol-remifentanil anestezisine göre daha fazla kortizol ve glukoz artışı ile seyretmektedir. Ancak kortizol ve glukoz değerlerinde meydana gelen bu artışlar, ameliyat bitiminden 24 saat sonra başlangıç değerlerine geri dönmektedir.