Abdulkâdir El-Hısnî ve Nazmu'l-Muğnî adlı eserinin tahkiki

Bu çalışma; XIV. yy.'da kaleme alınan, Arapça'da cümle yapısını öğretmek için doğu medreselerinde Nahiv ilminde temel kitap kabul edilen ve halen şerhiyle birlikte okutulan el-Çarperdî'ye ait "el-Muğnî" adıyla meşhur olmuş muhtasar mensûr metnin nazım şekli olan Abdulkâdir el-Hısnî'nin "Nazmu'l-Muğnî" adlı eserinin edisyon-kritiğidir. Söz konusu çalışma, bir giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Arap dili ve Nahiv ilmi hakkında genel bilgiler verildikten sonra Nahiv ilminin tarihsel gelişimine değinilmiş olup önemli mensûr ve manzûm eserler zikredilmiş; üç ana başlıkla tezin araştırma konusu ve kapsamı, amacı ve önemi, yöntemi ve kaynaklarına yer verilmiştir. Tezin birinci bölümü iki kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda tahkik edilen eser müellifi Abdulkâdir el-Hısnî hakkında toplanılan kısıtlı bilgiler paylaşılmış, ikinci kısımda ise nazmedilen kaynak eser müellifi el-Çarperdî'nin hayatı, hocaları ve eserleri hakkında eldeki veriler nispetinde bilgilendirme yapılmıştır. İkinci bölüm de iki kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda manzûmeye kaynaklık eden "el-Muğnî fi'n-Nahvi" adlı eser kısaca tanıtılmış, ikinci kısımda ise tahkik edilen "Nazmu'l-Muğnî" adlı eserin yazma nüshası incelenmiş; aidiyeti, niteliği, grafisi, değeri ve içeriği hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca ekler kısmında müellifle ilgili bazı bilgilere kaynaklık eden fotoğrafların ve incelenen yazma eserin 18 varaklık nüshasının paylaşılması uygun görülmüştür. Üçüncü ve son bölümde araştırma konusu olan "Nazmu'l-Muğnî" adlı eserin tahkikli metni, gerekli görülen yerleri düzeltilip aslına benzetilerek ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler : Nahiv, Abdulkâdir el-Hısnî, Nazmu'l-Muğnî, el-Çarperdî, el-Muğnî fi'n-Nahvi.