Abdurrahman Nureddin Paşa hayatı, şahsiyeti ve faaliyetleri

Abdurrahman Paşa, 1836 yılında Kütahya'da doğup 1912 yılında İstanbul'da vefat etmiştir. Germiyanoğullarından Kütahyalı Vezir Hacı Ali Paşa'nın oğlu ve Hacı Mirzâde Hacı Mustafa Ağa'nın torunudur. Abdurrahman Paşa, II. Abdülhamid devrinin devlet ricâli arasında yer alır. Çalışmamızın amacı; hakkında çok yazılıp gündemde olmayan, tarihin arka sayfala-rından bulup çıkardığımız mümtaz şahsiyetin hayatına bir nebze dokunmaktır. Çalışmamızın çerçevesi; 1836-1912 yıllarını kapsamaktadır. Paşa Memuriye-tinin ilk yıllarında babasının yanında kethûdâlık ve divan kitâbeti gibi idari işlerde bulunduktan sonra, Şumnu, Varna ve Niş mutasarrıflıkları ile Prizren, Tuna, Ankara, Diyarbakır ve Bağdat vâliliği görevlerinde de bulunmuş, Mithat Paşa'nın sadrâzamlığı sırasında vezirliğe kadar yükselmiştir. Osmanlı son dönem devlet ricâli arasında, Adliye Nâzırlığı ile daha çok tanınan, Türk Hukuk Tarihine etkisi ile de bilinen Ab-durrahman Paşa'nın kısa süreli sadrâzamlık görevi ve Kastamonu'daki uzun süreli vâliliğine de değinilecektir. Çalışmamız 5 bölümden oluşmaktadır; 1. Bölüm; Abdurrahman Nureddin Paşa'nın, ailesi, çocukluğu, eğitimi ve ilk görevleri; Tuna, Prizrin, Ankara, Bağdat, Diyarbekir, Trablusgarp Vilâyetlerindeki Vâlilikleri, 2. Bölüm; Kısa süreli sadrâzamlık görevi sırasında gelişen olaylar, Mısır me-selesi, sadrâzamlıktan azli ve istifası, 3. Bölüm; Kastamonu vâliliği dönemi ve sonrasında yapmış olduğu vâlilikler, 4. Bölüm; Adliye nâzırlığı ve gelişen olaylar, Sadrâzam vekâletliği ve vefatı, 5. Bölüm de ise; Paşa'nın, şahsiyeti ve eserleri anlatılacaktır.