Abdürraûf Muhammed el-Münâvî'nin İmad'ül Belâğa adlı eserinin incelemesi

Abdürraûf Muhammed el-Münâvî (952/1545) doğduğu sırada Osmanlı tahtında Yavuz Sultan Selim bulunmaktaydı. Yavuz Sultan Selim'in Mısır'a yönelik seferi (923/ 1517)'nin ardından ise Münâvî'nin yaşadığı Kahire Osmanlı topraklarına katılmıştır. Osmanlı'nın hâkim olduğu dönemde Mısır'da yetişen Zeynüddin Muhammed Abdürrauf b. Tacil'arifin b. Nuriddin Ali el-Münavi el- Haddadi ilmi faaliyetlerine küçük yaşta başlamış, yaşadığı dönemde ilmi yetkinliğini ıspat etmiş velûd bir alimdir. Muhammed el-Münâvî'ye (ö.1031/1622) atfedilmiş olan "İmad'ül-belâğa" adlı eser, aslında hadis çalışmalına kaynaklık etmesi için kişisel notlarının olduğunu düşündüğümüz ; içinde mesel, atasözleri ve önemli divan şairlerinden beyitlerinde bulunduğu kıymetli bir sözlük çalışmasıdır. Bu eseri merkeze alarak, gerek döneminin en kıymetli alimlerinden biri olan müellifi tanıtmanın, gerekse bir çok kaynakta müellife atfedilen İmad'ül Belâğa adlı eserin incelemesini yaparak bu belirsizliği gidermenin ilim dünyası açısından istifâdeli olacağını düşündük. Bu bağlamda Abdürraûf Muhammed el-Münâvî' ye atfedilmiş olan İmâd'ül-belâğa adlı eserin incelemesi bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında dönemin siyasi özelliklerinden, çalışmanın amacı ve yöntemlerinden bahsedilmiştir. Daha sonra birinci bölümde eserini incelediğimiz Münâvî'nin hayatı, yaşadığı dönem, hocaları, talebeleri ve eserleri hakkında özet bilgi verilmiştir. İkinci kısımda ise; İsmail es-Seâlibî'nin Simâru'l Kulûb adlı eseri ile Münâvî'nin İmâd'ül Belâgâ adlı eserin şekil ve kısaca içerik yönünden incelemesi yapılmıştır. Ayrıca ülkenin çeşitli kütüphanelerinden elde ettiğimiz yazma eserlerin bulunduğu kütüphaneler, arşiv, mühür ve koleksiyonlar hakkında bilgi verilmiş, İmâd'ül Belâğa adlı eserde geçen emsal örneklerinin kullanıldığı yerler, Münâvî ve diğer alimlerin eserlerinde yapılan tarama ile açıklayarak delillendirilmiştir.