Acaibü'l-Mahlukat (106.-140. varak) (transkripsiyonlu metin-giriş-inceleme-dizin-sözlük)

Türk edebiyatında ilk örneklerini 14. yüzyılda gördüğümüz Acaibü'l-Mahlukat tarzında eserler, Yunan kültüründen İslam kültürüne tercümelerle geçmiştir. Arapçadan, Farsça ve Türkçeye yapılan tercümeler sayesinde tüm İslam edebiyatında yaygınlaşmıştır. Eser, ağırlıklı olarak coğrafi bilgiler verir. Bunun yanı sıra kozmografya, astronomi, biyoloji ve tıp gibi birçok alanda verdiği bilgilerle teorik bir kitap olmuştur. Bununla da yetinmeyip yol gösterici pratik bilgiler de aktarır.Türk edebiyatındaki Acaibü'l-Mahlukat genellikle tercüme eserlerdir. Günümüzde tespit edilen ilk Türkçe Acaibü'l-Mahlukat, incelemekte olduğumuz Ali b. Abdurrahman'ın eseridir. Kazvini'nin eserinin Farsçadan çevirisi olan Rükneddin Ahmet'in eserinin yanında Ahmed-i Bican ve Süruri-i Kadim gibi tanınmış kişilerin tercümeleri Türk edebiyatında en tanınmış Acaibü'l-Mahlukat'lardır.Çalışmamız giriş, inceleme, metin ve dizin olmak üzere dört ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Acaibü'l-Mahlukat, Türk edebiyatında Acaibü'l-Mahlukat ve tercümeleri, eserin nüshasının tavsifi, eserin konusu, eserin yazılış tarihi, eserin yazarı hakkında bilgi verilmiştir. İnceleme bölümünde yazılış, ses bilgisi ile birlikte dönemin dil anlayışını örneklerle verdiğimiz dil incelemesi yer almıştır. Metin bölümünde, çalısmamızın temelini oluşturan Ali b. Abdurrahman'ın Acaibü'l-Mahlukat adlı eserinin transkripsiyonu yapılmıştır. Dizin bölümünde ise eserin çözümlemeli dizini yer ve kişi adları ayrı ayrı ele alınarak oluşturulmuş, ardından çalışmamız sonuç kısmıyla tamamlanmıştır.