Acil servise başvuran atriyal fibrilasyonlu oral antikoagulan kullanan hastalarda kan parametrelerinin gastrointestinal sistem kanamasıyla ilişkisi

Amaç: Atriyal fibrilasyon (AF), yaygın bir kardiyak ritim bozukluğudur ve yaşla birlikte görülme sıklığı artmaktadır. Yönetiminde hız kontrolü, ritim kontrolü ve tromboemboli riskini azaltmak için antikoagulan tedaviler uygulanmaktadır. Tedavide kullanılan bu ilaçlar gastrointestinal kanama gibi ciddi durumlara yol açabilmektedir. Kanama ve tromboemboli riskini erken tahmin etmek ve önlemek için çeşitli sınıflamalar kullanılmaktadır. Fakat bu sınıflamalar hasta özelliklerinden dolayı her zaman beklendiği gibi sonuç vermeyebilmektedir. Son yıllarda yapılan bazı çalışmalar farklı hastalıklarda prognoz veya risk tahmininde yeni sistemik inflamasyon belirteçlerine odaklanmışlardır. Çalışmamızın amacı, antikoagulan tedavi altındaki AF tanılı hastalarda gastrointestinal (GİS) kanama gibi komplikasyonları öngörmek için acil serviste kolaylıkla hesaplanabilen bu belirteçleri araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 01.01.2018-31.12.2023 tarihleri arasında Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne gastrointestinal kanama ile başvuran atriyal fibrilasyon tanılı antikoagulan kullanan hastalar dahil edilmiştir. Kontrol grubu ise AF tanılı GİS kanama geçirmeyen antikoagulan alan hastalar olarak belirlenmiştir. Her iki grup arasında GİS kanama öngördürücülüğü açısından yeni sistemik inflamasyon parametreleri, hastaların demografik özellikleri, komorbiditeleri, inme ve kanama risk skorları karşılaştırılmıştır. İstatistik analizlerinde SPSS versiyon 20.0 yazılımı (IBM Inc., Chicago, Illinois, ABD) kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda yeni oral antikoagulan (YOAK) kullanan gruplar arasında tüm inflamasyon belirteçlerinde fark olmasıyla beraber olgu grubunda ürik asit/albumin oranı, platelet/lenfosit oranı, nötrofil/lenfosit oranı ve sistemik immun inflamasyon (SII) indeksi istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,05). Varfarin kullanan hastalarda ise sadece ürik asit/albumin oranı istatistiksel anlamlıdır. YOAK kullanan hastalarda hipolipidemi ve yüksek ürik asit kanama riskiyle ilişkili görünürken, varfarin kullanan hastalarda ise albümin düşüklüğü ve üre yüksekliği kanama riskini öngörmesi açısından ön plana çıkmıştır. HAS-BLED skoru her iki olgu grubunda kanama hastalarında anlamlı yüksek bulunurken; CHA2DS2VASC skoru bütün gruplarda yüksek saptanmış ve anlamlı fark bulunmamıştır. Bununla birlikte YOAK kontrol grubunda karaciğer ve böbrek fonksiyon değerlerinin normalden yüksek olduğu dikkat çekmektedir ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Çalışmamızdaki bulgulara göre atriyal fibrilasyon tedavisinde YOAK ve varfarin kullanan hastalarda GİS kanama riski; HAS-BLED skoru, yüksek INR değerleri, hipokolesterolemi, düşük albümin ve yüksek ürik asit/albümin oranı gibi hasta spesifik ve biyokimyasal faktörlerle ilişkilidir. YOAK grubunda nötrofil/lenfosit oranı (NLR), platelet/lenfosit oranı (PLR) ve SII gibi inflamatuar indekslerin kontrol grubuna göre anlamlı yüksekliği, bu ilaçların immünomodülatör etkilerini düşündürmektedir. Varfarin kullananlarda ise INR kontrolü kritik önem taşır. Literatürle kısmen farklı olarak renal parametreler hasta yönetimindeki doz optimizasyonu ve sıkı takiple açıklanabilir. Retrospektif tasarım ve örneklem kısıtlılıklarına rağmen, çalışmamız kanama riskinin biyobelirteçler ve inflamatuar indekslerle multidisipliner değerlendirilmesi gerektiğini vurgular. Klinik pratikte, kişiselleştirilmiş antikoagülasyon stratejileri morbidite ve mortaliteyi azaltmada anahtar rol oynayacaktır. Anahtar Kelimeler: Acil Servis, GİS Kanama, Atriyal Fibrilasyon, İnflamasyon İndeksleri