Acil servise başvuran hastalarda patolojik potasyum düzeyleri (hiperpotasemi - hipopotasemi) prevelansı ve klinik sonuçları

Acil Servise Başvuran Hastalarda Patolojik Potasyum Düzeyleri (Hiperpotasemi - Hipopotasemi) Prevelansı Ve Klinik Sonuçları Giriş: Acil Servise çeşitli şikayet ve belirtilerle başvuran çok sayıda hastada potasyum anormallikleri (hipopotasemi-hiperpotasemi) görülebilmektedir. Potasyum hücre fonksiyonlarının yerine getirilmesi için hayati önemi olan bir elektrolittir. Potasyumun kanda belli bir konsantrasyonda (3.5-5.0 mEq/L) bulunması gerekmektedir. Bu değerler dışındaki serum potasyum değerleri "serum potasyum anormalliği" olarak tanımlanır. Potasyum anormalliği hastalarda asemptomatik seyredebileceği gibi, bulantı-kusma, parestezi, kalp atım anormallikleri, ileti bozukluğuna bağlı kardiyak bloklar ve ani kardiyak ölüme kadar değişen kliniklere de yol açabilmektedir. Ciddiyeti yüksek olan bu hastaların prevelansı, etiyolojisi ve klinik sonuçları ile ilgili sınırlı sayıda veri bulunmaktadır. Amaç: Bu tanımlayıcı çalışma 01/01/2016 - 31/12/2016 tarihleri arasındaki 1 (bir) yıllık süre içerisinde acil servise başvuran ve potasyum anormalliği tespit edilen hastaların prevelansı, mortalitesi, demografik özellikleri, hastane yatış, yoğun bakım yatış, hemodiyaliz sayıları ve oranları ile ilgili bilgileri analiz etmek amacıyla planlanmıştır. Yöntem ve Gereçler: Tanımlayıcı bir klinik çalışma olarak dizayn edilmiştir. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Acil Servisi'ne 01.01.2016 – 31.12.2016 tarihleri arasında başvuran hastalardan potasyum anormalliği tespit edilenler dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastaların elektronik dosyaları Akdeniz Üniversitesi Hastanesi "MiaMed Hastane Bilgi Yönetim Sistemi'nden" taranarak veri havuzu oluşturulmuştur. Hastaların sağ kalım durumu ve ölüm zamanı bilgileri "Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Ölüm Bildirim Sistemi" ekranından sorgulanarak tespit edildi. Bulgular: Çalışmaya 18582 adet serum potasyum numunesi alındı. Bu numunelerin 4017 (%21,6)'sinde potasyum anormalliği tespit edildi. Yalancı potasyum anormalliği tespit edilen 535 (%2,87) numune çalışma dışına çıkarıldı. Çalışmada 363 (%9) sonuç mükerrer numuneler olduğu için çıkarıldı. Hipopotasemi 1177 (%6,3) ve hiperpotasemi 1934 (%10,4) numunesi olmak üzere toplam 3091(%16,6) sonuç veri setini oluşturdu. Çalışmadaki hastaların %48,5'i kadındı. Hastaların yaş ortalaması 61,6 (SD:18,94) idi. Hiperpotasemi hastalarının ortancası 5,40 mEq/L, hipopotasemi hastalarının 3,33 mEq/L idi. Hiperpotasemi hastalarının %15,4'ünde ABY, %20,0'ında KBY tespit edildi, %11,3'ünün diyalize alındığı görüldü. Hiperpotasemi ve hipopotasemi hastalarının 7 günlük, 28 günlük ve 1 yıllık mortalitelerinin benzer olduğu görüldü. Potasyum anormalliği olan ve 7 gün, 28 gün, 1 yıl içinde ölen tüm hasta gruplarında ABY, hemodiyaliz ve hastane yatış sıklığının istatistiksel olarak anlamlı ve fazla olduğu görüldü. Hiperpotasemi tespit edilen ve 1 yıl içinde ölen hastalar incelendiğinde normal değerlere yakın hastalarda da mortalite oranının yüksek olduğu görüldü. Sonuç: Bu çalışma ile yalancı hiperpotasemi sık karşılaşılan bir durum olduğu, ABY hastalarında hiperpotaseminin hastane yatışı, ölüm ve hemodiyaliz ile ilişkili olduğu, hipopotasemilerde altta yatan böbrek rahatsızlığı dışı nedenler prognoz açısından önemli olabileceği, normal değerlere yakın hiperpotasemi hastalarının da mortalitesinin yüksek olduğu tespit edildi. Potasyum anormalliği tespit edilen tüm hastaların yakından takip edilmesi gerektiğini düşünüyoruz.