Acil servise başvuran hastaların bilgisayarlı tomografi ile ölçülen optik sinir kılıf çapının normal ve patolojik bulgular arasındaki farkın belirlenmesi

Giriş ve Amaç: Optik sinir kılıf çapının (OSKÇ), beyin bilgisayarlı tomografisi (BT) üzerinden ölçülmesi invaziv olmaması, herhangi bir ek işlem, masraf gerektirmemesi ve kullanım kolaylığı nedeniyle acil serviste hasta prognozunu göstermede kullanışlı bir tanı aracı olabilir. OSKÇ ile yapılan çalışmalarda lokal çalışma popülasyonlarında kullanılan referans değerleri farklıdır. Bu nedenle çalışmamızda birincil olarak Türk insanının yaşa ve cinsiyete göre optik sinir kılıf çapının normal aralığını bulmak, ikincil olarak ise kafa içi basınç artışı olduğu öngörülen beyin BT'lerde OSKÇ artışını göstermek amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Dokuz Eylül Üniversitesi Acil Servisine bir yıl içinde başvuran ve beyin bilgisayarlı tomografisi çekilen tüm hastalar dahil edildi. Çalışma ekibince normal BBT görüntüleri ve yaygın beyin ödemi saptanan BBT görüntülerindeki OSKÇ ölçümleri arasında anlamlı fark olup olmadığının ve normal olarak yorumlanmış beyin BT'lerdeki OSKÇ değerlerinin yaşa, cinsiyete göre dağılımı değerlendirildi. Bulgular: Türk insanı için normal olgulardaki optik sinir kılıf çapı ortancası, (IQR) göz küresi bitiminden itibaren 3mm'den yapılan ölçümde 5.50mm (5.00-6.00mm), 5mm için 4.90mm (4.43-5.30mm), 10mm için 4.30mm (4.00-4.60mm)'dir. Patolojik olgularda ise bu değer 3mm için 6.85mm (6.20-7.40mm), 5mm için 6.20mm (5.60-6.83mm), 10mm için 5.65mm (4.98-6.10mm)'dir. Normal ve patolojik olgular arasında OSKÇ için anlamlı fark bulundu. (p<0.001). Tüm olgularda ölçüm noktası distale ilerledikçe OSKÇ ölçümünün ortanca değerinin azaldığını bulduk (p<0.001). Normal olgulardaki OSKÇ ortanca değerinin yaş ilerledikçe anlamlı olarak arttığını ve tüm ölçüm noktaları için anlamlı sonuç verdiğini bulduk (p<0.05). Normal olgulardaki OSKÇ ortanca değerinin cinsiyete göre değişimine baktığımızda erkeklerde OSKÇ ortanca değerinin kadınlara göre tüm ölçüm noktalarında daha yüksek olduğunu bulduk (p<0.001). Patolojik olgularda cinsiyete göre anlamlı fark saptamadık (p>0.05). Sonuç: Tüm ölçüm noktalarında OSKÇ ortanca değerinin, patolojik olgularda normal olgulara göre anlamlı olarak daha yüksek olduğunu bulduk. Hem normal hem patolojik olgularda OSKÇ ölçümü distale ilerledikçe azalmaktadır. Sadece normal olgularda erkek cinsiyette, tüm olgular için ileri yaşlarda OSKÇ değeri artmaktadır. Anahtar Kelimeler: Optik sinir kılıf çapı, bilgisayarlı beyin tomografisi, acil servis, türk toplumu