Acil servise başvuran obstetri hastalarının triyaj sınıflandırılmasına göre dağılımları ve yapılan uygulamaların değerledirilmesi

Triyaj, acil birime başvuran bireylerde, hastalık ya da yaralanmanın şiddetini tanımlamak ve yaşam riski en fazla olanların belirlenmesini sağlamak için kullanılan dinamik ve sürekli bir süreçtir. Obstetrik nedenlerle acile gelen hastaların 10 dakika içinde değerlendirilip, aciliyetlerine göre sınıflandırılması için sağlık personeli tarafından yapılan işleme de obstetrik triyaj denir. Obstetrik triyaj sistemi ile acile başvuran anne adayları ve yenidoğanın sağlığının korunması ve geliştirilmesi hedeflenmektedir. Ülkemizde Obsteterik triyaj ve acil servislerde kullanımına ilişkin yapılan çalışmalar yetersizdir. Acil obstetrik bakımda anne ölümlerinin önlenmesinde ortaya konan gecikme modellerinin ortadan kaldırılmasına katkı sağlayan bir sistem olması nedeniyle, sağlık hizmeti veren kurum ve kuruluşlarda ve sağlık bakım vericiler tarafından da bilinmesi gereken bir süreç olduğu düşünülmektedir. Araştırma, T.C Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneler Kurumu İzmir İli Kamu Hastaneler Birliği Kuzey Genel Sekreterliği Buca Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesinde 01.09.2013-30.09.2013 tarihleri arasında acil servise başvuran 1981 obstetri hastasının kayıtları incelenerek yapılmıştır. Araştırmanın yürütülmesi için T.C Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneler Kurumu İzmir İli Kamu Hastaneler Birliği Kuzey Genel Sekreterliği Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Etik Kurulu'ndan ve araştırmanın yürütüldüğü kurumdan yazılı izin alınmıştır. Verilerin analizinde, SPSS 16.0 paket programı kullanılarak sayı, yüzde ve kappa analiz testi uygulanmıştır. Başvuran gebelerin triyaj sınıflamasına göre dağılımlarına bakılmış ve % 54.6'sı 1. öncelik grubunda yer alırken, % 35.5'i 2. öncelik ve % 9.8'si 3. öncelik grubunda yer almıştır. Gebelerin acile başvuru şikayetlerine göre dağılımlarını incelediğimizde, bu hastaların % 34.3'ünün sancı şikayeti nedeniyle, % 10.4'ünün kanama veya lekelenme şikayeti nedeniyle, % 8.9'unun suları geldiği için, % 2.7'sinin bebek hareketlerinde azalma olduğu şikayeti için, % 8.3'ünün kasık ağrısı şikayeti ile, % 7.6'sının bulantı ve kusma şikayetleri ile, % 10.6'sının kontrol amaçlı acil servise geldikleri görülmektedir. Kappa testi sonuçlarına göre, acil servise başvuruda bulunan obstetri hastalarının triyaj dağılımları arasında iyi düzeyde uyum ve istatistiki olarak da ileri düzeyde anlamlılık (k=0.601, p=0.000) tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, acil serviste uygulanan triyajın kurumda kullanılan triyaj protokolüne uygun olduğu görülmüştür. Ancak daha kapsamlı bir triyaj protokolünün hazırlanması ve obstetrik triyajın önemini ortaya koyan çalışmaların sayısının artmasının yararlı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Triyaj; Obstetrik Triyaj; Gebelik