Acil servise başvuran pnömotoraks olgularının analizi

GİRİŞ VE AMAÇ: Pnömotoraks, visseral ve parietal akciğer plevrası arasındaki potansiyel boşluğa serbest hava girmesiyle ortaya çıkan bir klinik tanımlamadır. Acil servislerde en sık görülen göğüs cerrahisi acilidir. Pnömotoraks hastaları acil servise en sık nefes darlığı ve göğüs ağrısı ile başvurmaktadır. Pnömotorakslar klinik olarak edinsel ve spontan olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Acil serviste pnömotoraks tanısı alan ahstaların demografik, klnik ve radyolojik verileri kullanılarak acil tıp hekimlerine tanıdan tedaviye uzanan süreçte yardımcı olacak bir çalışma hedeflenmiştir. GEREÇ VE YÖNTEM: Retrospektif kesitsel analiz olarak plananan çalışmamızda Yozgat Bozok Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Acil Servisi'ne 01/01/2018 ile 01/12/2022 tarihleri arasında pnömotoraks tanısı alan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Toplam 113 hastanın değerlendirildiği bu çalışmada; hastaların laboratuvar testleri, radyolojik görünülemeleri, tıbbi öyküleri (sigara kullanımı, ek hastalıkları ), başvuru semptomları, vital parametreleri ve diğer demografik ve klinik özellikleri hastane sistemi üzerinden incelenmiştir. Elde edilen sonuçların istatiksel testler uygulanarak analizleri yapılmış, anlamlılığı değerlendirilerek raporlanmıştır. BULGULAR: Araştırmaya katılan 113 hastanın %85,8'i (n = 97) erkek %14,2'si, (n = 16) kadındır. Olguların klinik sınıflaması olarak %51,3'ü (n = 58) spontan pnömotoraks; %48,7'si (n = 55) travmatik pnömotoraks olarak tespit edilmiştir. Olguların %37,2'si (n = 42) Primer spontan pnömotoraks, %23'ü (n = 26) trafik kazası, %18,6'sı (n = 21) düşme, %14,2 'si (n = 16) sekonder spontan pnömotoraks, %7,1'i (n = 8) ise penetran travma etiyolojisi ile başvurmuştur. Katılımcıların ana başvuru semptomları %60,2'si (n = 68) göğüs ağrısı, %30,1'i (n = 34) nefes darlığı, %7,1'i (n = 8) sırt ağrısı ve %2,7'si (n = 3) bilinci kapalı olarak değerlendirilmiştir. Hastalara ait Akciğer grafilerinde, %48,7 oranında (n = 55) sağ hemitoraksta pnömotoraks, %45,1 oranında (n = 51) sol hemitoraksta, %6,2'sinde (n = 7) ise her iki hemitoraksta pnömotoraks saptanmıştır. Primer Spontan Pnömtoraks (PSP) hastalarında acil servise göğüs ağrısı ile başvuru daha sık saptanırken, Sekonder Spontan Pnömotoraks (SSP) hastaları ise nefes darlığı ile daha sık başvurduğu bulunmuştur (p < 0,01). Genç ve yaşlı grupları başvuru semptomları ve pnömotoraks alt grupları ile karşılaştırılmış ve istatiksel olarak anlamlı değerler elde edilmiştir (p < 0,01). SONUÇ: Pnömtoraks hayatı tehdit edebilen bir klinik tablodur. Göğüs ağrısı, nefes darlığı gibi semptomlar pnömotoraksı düşündüren ana semptomlar olmaktadır. Acil tıp pratiğinde bu semptomlar değerlendirilirken pnömotoraks mutlaka ayırıcı tanılarda bulundurulmalıdır. Sınıflamasında ''spontan'' değerlendirmesi olan bir hastalık olması sebebiyle hastaların semptomları, demografik verileri, görüntülemeleri ve klinik sonuçları merak konusu olmuştur. Hastanın acil servise gelmesine sebep olan ana şikayetinin, sigara kullanımının, yaşının, pnömotoraks türü ve boyutuna etkisi ile ilgili sonuçlar değerlendirilmiştir. Yanı sıra klinik sonlanım durumu, tedavi yöntemleri, yatış türü ve süresi ilgili parametrelerin de etiyolojik ve radyolojik verilerle birlikte değerlendirilme ve istatistiksel sonuçlar ışığında analizleri yapılmıştır. Acil tıp hekimleri için semptomlardan tedaviye uzanan süreçte yardımcı olacağını inandığımız bir çalışma olmuştur. ANAHTAR KELİMELER: Pnömotoraks, Epidemiyoloji, Hacim, PAAC, Tedavi