Acil servise senkop ile başvuran hastalarda tüm vücut yaklaşımlı hedefe yönelik yatakbaşı ultrasonografi'nin tanısal etkinliği

Giriş Senkop hızlı başlangıçlı, kısa süreli, bilişsel tam bir iyileşme ile ilerleyen serebral hipoperfüzyona bağlı, geçici bilinç ve postür kaybıdır. Senkop için risk sınıflandırması, etiyoloji araştırılması ve taburculuk kararı acil servis hekimleri için zorlayıcıdır Güncel tıp pratiğinde senkop ve presenkop hastalarına standardize bir yaklaşıma değerlendirilmesi ve yüksek risk faktörüne sahip hastaların tanımlanabilmesi için birçok klinik karar kuralı geliştirilmiştir. Ancak bu risk skorlamalarında henüz görüntüleme yöntemleri kullanılmamaktadır. Günümüzde acil tıp pratiğinde yüksek riskli acil servis başvurularında ultrasonografinin kullanımı standart hale gelmiştir. Acil servisteki birçok hasta grubu üzerinde yaygın şekilde USG kullanılırken, hayatı tehdit eden bir hastalığa bağlı gelişebilecek senkop veya presenkop hastaları için bir ultrasonografi protokolü henüz geliştirilmemiştir. Bizim çalışmamızın amacı çalışmamızda senkop veya presenkop ile acil servise başvuran hastalarda tüm vücut yaklaşımlı hedefe yönelik ultrasonografi (TVYUS)' tekniğinin, yüksek riskli senkop hastalarını tanıyıp tanımadığını ve hastanın tanı ve tedavi süreçlerindeki etkinliğini ortaya koymaktır. Materyal ve Metod İleri yönelik kesitsel çalışmamızda, acil servise başvuran 18 yaş üzerindeki senkop / presenkop hastaları çalışmaya dahil edildi. USG protokolü hastanın klinik bulgularından habersiz 4 uygulayıcı tarafından gerçekleştirildi. TVYUS tekniği için hastalarda karotis, akciğer, kardiyak, abdominal ultrasonografi ve derin ven trombozu incelemesi için alt ekstremitelerin kompresyon ultrasonografisi kullanıldı ve anormal bulgular kayıt edildi. TYVUS sonrası ve öncesi dönemde senkop etiyolojisi konusundaki hekim kararlarındaki değişimler değerlendirildi. USG değerlendirmesi sırasında bulunan anormal bulgular nedeniyle hastalara uygulanan tedavi girişimleri majör ve minör girişimler olarak ayrıca değerlendirildi. Anormal TYVUS bulgularının tespiti ve majör girişim gerektiren USG bulgularının tespiti için basğımsız risk faktörleri lojistik regresyon modeli ile belirlendi. viii Bulgular Çalışmaya 152 hasta dahil edildi. Hastaların yaşlarının ortancası 61,5 yıl (IQR: 41- 71,8) ve %52,6'sı (n=80) kadındı. Hekimlerin TVYUS değerlendirme süresinin ortanca değeri 14 dk (12-16 dk) olarak belirlendi. TVYUS değerlendirmesi sonucunda hastaların 54'ünde (%35,5) senkop / presenkopla ilişkili veya senkopa yol açtığı düşünülen ultrasonografik bulgu veya bulgular tespit edildi. Hastaların 29'una (%19), TVYUS değerlendirmesi ile saptanan anormal bulgulara yönelik majör girişim 68'ine (%44.7)'sine ise minör girişim uygulanmıştı. Olguların 42'sinde (%27,6) TVYUS sonrası, hekimin senkop etiyolojisi konusundaki ön tanısı değişmişti. USG sonrasında tespit edilen ön tanılar ile, son tanılar arasında yüksek düzeyde uyum mevcuttu (Kappa: 0,931, p<0,001). Başvuru sırasında, anamnez ve fizik muayene sonrasında hastaların sorumlu hekimleri tarafından 121 hastada hastane yatış gerekliği görülmezken, 31 hastada ise yatış gerekliliği görülmüştür. TVYUS sonucu öğrenildikten sonra 121 hastanın 12 (%9,9)'sinde, sorumlu hekim hastanın yatırılmaması gerektiği yönünde kararını değiştirmiştir. Yatışı gerekli olduğu düşünülen 31 hastanın 9 (%29)'unda ise TVYUS sonucu öğrenildikten sonra yatış gereksinimi olmadığı yönünde karar değişimi olmuştur. Sonuç TVYUS değerlendirmesi ile hastaların yaklaşık 1/3'ünde senkop / presenkopla ilişkili ultrasonografik bulgular tespit edildi. Anormal bulguların çoğunluğu 60 yaş üzerindeki hastalarda görüldü. İleri yaş, nabız artışı ve ESC yüksek risk kriterlerinin varlığı, anormal bulguların görülmesi için bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi. Hastaların 1/5'lik bölümünde ise TVYUS değerlendirmesi ile saptanan anormal bulgulara yönelik majör girişim uygulanmıştı. ESC yüksek risk kriterlerinin varlığı, anormal bulgulara yönelik majör girişim uygulama için bağımsız risk faktörü olarak belirlendi. Acil servise başvuran hastalarda senkop veya presenkop hastalarında, TVYUS standart değerlendirmenin bir parçası olarak acil servis pratiğine dahil edilebilir. Anahtar kelimeler: Acil servis, senkop, ultrasonografi