Acil serviste intravenöz parasetamol ve intravenöz ibuprofenin antipiretik etkinliğinin karşılaştırılması

Giriş: Ateş acil servise en sık başvuru nedenlerinden biridir. Vücut ısısının, özelikle de ateşin kontrolü hasta prognozu ve konforu açısından çok önemlidir. Ateş kontrolünde parasetamol ve ibuprofen güvenli ve etkili ajanlardır. Literatürde parasetamolün ve ibuprofenin özellikle çocuklarda antipiretik etkinliğini ve erişkinlerde analjezik etkinliğini değerlendiren birçok araştırmalar bulunmaktadır. Ancak erişkinlerde iv(intravenöz) parasetamol ve iv ibuprofenin antipiretik etkinliğini karşılaştıran araştırmalar çok sınırlıdır. Biz de çalışmamızda yetişkinlerde iv parasetamol ile iv ibuprofenin antipiretik etkinliğini karşılaştırmayı amaçladık. Bu sayede klinisyenlerin ateş yönetiminde pratikte sıkça kullandığı iv parasetamole, iv ibuprofen alternatif olabilir mi sorusuna yanıt almayı hedeflemekteyiz. Özellikle karaciğer hastalıklarında ya da parasetamole alerjisi olan hastalarda bu alternatif klinisyenin işini kolaylaştırabileceğini düşünmekteyiz. Gereç-yöntem: Araştırmamız retrospektif bir çalışmadır. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil servisine 01.07.2021- 01.07.2022 tarihleri arasında son 1 yıllık süreçte yüksek ateş şikayeti ile başvuran ya da boğaz ağrısı, öksürük, balgam, nefes darlığı, idrarda yanma şikayeti ile başvurup yüksek ateş saptanan 18 yaş ve üzeri hastalar değerlendirmeye alınmıştır. Tüm parametreler Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) üzerinden hasta dosyaları taranarak kaydedilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda 84'ü erkek 64'ü kadın olmak üzere 148 hastanın verilerini inceledik. Çalışmamıza dahil ettiğimiz ateş tespit edilen 148 hastanın 29'u acil servise üşüme titreme, 56'sı boğaz ağrısı, 14'ü halsizlik, 49'u diğer semptomlar ile başvurmuştur. İlaç grupları ile sonlanım şekli arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (χ2=13,680; p=0,000). Parasetamol grubunda olan 23 hastanın (%30,7) servis veya yoğun bakım yatışı olduğu, ibuprofen grubunda olan 68 hastanın (%93,2) taburcu olduğu belirlenmiştir. İlaç gruplarına göre 0-15.dakika ateş farkı değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (Z=-3,437; p=0,001). Ibuprofen grubundakilerin 0-15.dakika ateş azalış miktarı, parasetamol grubundakilere göre anlamlı düzeyde daha yüksektir. İlaç gruplarına göre 15-30.dakika ateş farkı değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktur (p>0,05). İlaç gruplarına göre 30-60.dakika ateş farkı değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (Z=-3,758; p=0,000). Parasetamol grubundakilerin 30-60.dakika ateş azalış miktarı, ibuprofen grubundakilere göre anlamlı düzeyde daha yüksektir. İlaç gruplarına göre 0-60.dakika ateş farkı değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktur (p>0,05). Sonuç: Çalışmamızda ibuprofenin özellikle ilk dakikalarda etkinliğinin daha fazla olduğu gösterilmiş olup hastaların acil serviste kalış süresini azaltmak amacıyla hızlı antipiretik özelliği istatistiksel olarak parasetamole göre daha anlamlı olan ibuprofenin kullanılabilir olduğu kanıtlanmıştır.