Açık kalp cerrahisi hasta bakım protokolünün geliştirilmesi ve sternotomi sonrası gelişen ağrıya etkisi

Açık kalp cerrahisi sonrası sternotomiye bağlı ağrı nedeniyle hastalar birçok sorunla karşılaşmaktadır. Bakım protokolleri bütüncül bakım sağlayarak, ağrı ve ağrıya bağlı gelişen sorunları ortadan kaldırabilir. Çalışmamızın amacı, açık kalp cerrahisi hasta bakım protokolünün geliştirilmesi ve sternotomi sonrası gelişen ağrıya etkisinin incelenmesidir. Çalışmamızda ikincil olarak, protokolün ağrı ile ilişkili anksiyete, bakım kalitesi, yaşamsal ve biyokimyasal parametrelere etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma tek-kör randomize kontrollü olarak 64 hasta ile tamamlanmıştır. Veriler "Tanıtıcı Özellikler Formu", "Sayısal Ağrı Değerlendirme Ölçeği", "Sternotomi Sonrası Takip Formu", "Durumluk Anksiyete Ölçeği" ve "Ameliyat Sonrasi Ağrının Giderilmesinde Hastaya Verilen Bakım Kalitesinin Değerlendirilmesi Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Deney grubundaki hastalara ameliyat sonrası 0., 1. ve 2. günlerde geliştirilen protokol doğrultusunda bakım verilmiştir. Kontrol grubundaki hastalara ise yoğun bakım ünitesinin rutin hemşirelik bakımı uygulanmıştır. Verilerin analizinde ANOVA, tanımlayıcı ve Student's t testi kullanılmıştır. Yapılan istatiksel değerlendirmede deney grubu ağrı değerlendirme ölçeği puan ortalamaları (1,26±0.80) ile kontrol grubu (4.32±1.50) arasındaki fark anlamlı bulunmuştur (p<0.001). Deney grubunun analjezik kullanım sayısının (1.41±.80), kontrol grubuna göre (3.22±1.79) istatistiksel açıdan anlamlı derecede (p<0.001) düşük olduğu saptanmıştır. Deney grubunun ön test (39.28±9.77) ve son test (28.28±5.25) durumluk anksiyete ölçeği puan ortalamaları ile kontrol grubu ön test (58.03±7.07) ve son test (44.12±14.61) ortalamaları arasında fark bulunmuş olup (p<0.001), iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı sonuç bulunmamıştır (p=0.386). Deney grubunun ameliyat sonrası ağrının giderilmesinde hastaya verilen bakım kalitesinin değerlendirilmesi ölçeği puan ortalamaları (66.5±4.6), kontrol grubuna göre (44.03±8.63) daha yüksek bulunmuştur. Deney ve kontrol grunbunun nabız ve oksijen satürasyonu değerleri arasında da anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0.001). Geliştirilen protokol ağrı, NSAİİ ve opioid kullanımı ve anksiyete düzeyini azaltıp, bakım kalitesinin düzeyini artırmada etkili bulunmuştur. Ayrıca oksijen satürasyonunu artırarak, nabız hızını azalttığı belirlenmiştir. Protokolün, farklı kardiyak cerrahi geçiren hasta gruplarında da kullanılması, etkisinin devamlılığını saptamak için uzunlamasına çalışmaların planlanması, protokolde yer alan hemşirelerin ve protokolün uygulandığı hastaların deneyimlerinin değerlendirilmesi için çalışmaların yapılması önerilebilir.