Açık kalp cerrahisinde genel anesteziyle birlikte olan torakal epidural anestezi ve analjezinin reperfüzyon hasarı üzerine olan etkileri

Açık kalp cerrahisinde, neredeyse tüm hastalar bir miktar miyokardiyal hasargörürler. Bu hasarın nedenlerinden biri de iskemi reperfüzyon hasarıdır. Bizimçalışmamızda analjezik özelliği çok iyi bilinen ve bu nedenle üst batın ve toraks bölgesiniilgilendiren ameliyatlarda sıklıkla kullanılan, genel anesteziye ilave edilmiş torakalepidural analjezinin, açık kalp cerrahisi sırasında miyokard dokusunda oluşan reperfüzyonhasarı üzerine olan etkilerinin araştırılması hedeflendi.Çalışmamız KTÜ Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi Ameliyathanesi ve Kardiyovaskülercerrahi ameliyat odasında, postoperatif takipler ise Kardiyovasküler Cerrahi Yoğun BakımÜnitesinde gerçekleştirildi. Çalışma etik kurul onayı alındıktan sonra, kardiyak cerrahigeçirecek ASA 2-3 indeksinde,18-80 yaş arası toplam 40 hastada yapıldı. Tüm hastalaranestezi öncesi standart değerlendirildi ve onam formu alındı.Cerrahiye alınacak bütün hastalara invaziv ve noninvaziv monitörizasyon (EKG,periferik O2 satürasyonu, invaziv arteriyel monitörizasyon, ısı, bisipektral indeks, idrarmonitörizasyonu, santral venöz kateterizasyon) yapıldı. Ayrıca kontraendikasyon olmayantüm hastalara genel anesteziye ilave olarak intraoperatif ve postoperatif analjezi amaçlıtorakal epidural kateter yerleştirildi. Hastaların elektrolit, hemoglobin, kan şekeri, kan gazıdeğerleri takip edilerek kaydedildi.Epidural kateterizasyon için herhangi bir konntrendikaston olmayan ilk 20 hastaepidural+genel anestezi (GrupE) grubunu oluşturdu. Epidural kateterizasyonyerleştirilmeyen ilk 20 hasta ise genel anestezi (Grup G) grubunu oluşturdu.Operasyon odasında kalp hızı, non invaziv kan basıncı ve periferik oksijensatürasyonu monitorize edildikten sonra kan örneklemeleri için arteriyel kanülasyonyapıldı. Grup E'ye T5-T6 aralığından epidural kateter yerleştirildi ve 10 mg levobubivakainile standart epidural analjezi uygulandı. Epidural kateterden 10mg/saat levobubivakaininfüzyonu başlanıp postoperatif 48 saate kadar bu infüzyona devam edildi. Epidural kateteryerleştirilemeyen hastaların intraoperatif ve postoperatif analjezisi fentanil infüzyonu ilesağlandı.Cerrahi başlamadan önce İMA, MDA, TAS, TOS ve kan gazı değerleri içinkanülasyon yapılan arterden ilk kan örneği bu aşamada alındı. Bu sırada kalp hızı, kanbasınçları, periferik oksijen satürasyonu kaydedildi. Daha sonra fentanil, rokuronyum vetiyopental ile standart genel anestezi indüksiyonu yapılıp hastalar entübe edildi. Anesteziidamesi % 50-50 O2-hava karışımı içinde %1-2 sevofluran ile yapıldı. Diğer kanörneklemeleri ve vital parametreler kayıtları Aortik kros klemp (AKK) konulmadan 5 dkönce, AKK kaldırılmadan 5 dk önce, AKK açıldıktan 10, 30, 60 dk ve 2, 3, 6, 12, 24 saatsonra olmak üzere toplam 11 defa yapıldı.dildi. Postoperatif yoğun bakım ünitesinde kalp hızı, kan basınçları, periferik oksijensatürasyonu planlanan saatlerde kaydedildi. Aynı şekilde İMA, MDA, TAS, TOS ve kangazı değerlerine bakabilmek için kan alındı ve hastanemizin Biyokimya AraştımaLabratuarın da çalışıldı.Çalışmamızda İki grubun İMA değerleri karşılaştırıldığında AKK açıldıktan 10, 60dk ve 12, 24 saat sonra ölçülen İMA değerlerinin Grup E'de Grup G'den düşük olduğu,TOS değerleri karşılaştırıldığında AKK açıldıktan 30, 60 dk ve 2, 3 saat sonraki değerlerinGrup E'de Grup G'den düşük olduğu, TAS değerleri karşılaştırıldığında klemp açıldıktan3, 6 ve 12 saat sonra ölçülen TAS değerlerinin Grup E'de Grup G'den yüksek olduğu,ancak MDA değerleri karşılaştırıldığında iki grup arasında fark olmadığı görüldü. Aynışekilde iki grubun hemodinamik parametrelerinden kalp hızı değerleri karşılaştırıldığındacerrahi başlamadan önceki kalp hızı değerleri ile AKK konulmadan 5 dk önce ölçülen kalphızı değerlerinin Grup E'de Grup G'den düşük olduğu, ortalama arter basıncı değerlerikarşılaştırıldığında ise AKK konulmadan 5 dk önce ölçülen ortalama arter basıncıdeğerlerinin Grup E'de Grup G'den düşük olduğu görüldü.Çalışmamızın sonucunda, açık kalp cerrahisi uygulanan hastalarda, genel anesteziyeilave edilmiş epidural anestezinin AKK kaldırıldıktan sonraki dönemlerde reperfüzyonhasarına bağlı olarak artan İMA düzeylerindeki artışı sınırladığını, oksidan kapasiteyiazaltırken antioksidan kapasiteyi arttırdığını gördük. Sonuç olarak iskemi sonrasıreperfüzyonun yaşandığı bu tür olgularda genel anesteziye ilave edilen epidural anestezininİskemi reperfüzyon hasarı (İRH) nı azalltığı ve klinik kullanımının faydalı olabileceğikanısındayız.Anahtar Kelimeler: Kardiyovasküler cerrahi, torakal epidural analjezi, iskemireperfüzyonhasarı.