Açlığın gözde kontrast sensitivite üzerine etkisi

AMAÇ: Ramazan ayında oruç tutan sağlıklı erkek bireylerin oruç tutmaya bağlı oluşan açlığın gözdeki kontrast sensitivite üzerine etkisini değerlendirmek. Bu amaçla, Ramazan ayı öncesi tokluk halindeki ölçümler ile Ramazan ayının 1. ve 4. haftasındaki ölçümlerin karşılaştırılması planlandı. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma prospektif ve randomize olarak yapıldı. Bu amaçla İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde aynı ortamda çalışan, sağlıklı, 20-40 yaş aralığında 45 erkek birey çalışmaya dahil edildi. İlk değerlendirmede tam oftalmolojik muayenesinde tashihli-tasihsiz görme keskinliği tam, oküler patolojisi olmayan ve çalışmaya dahil kriterlerini sağlayan olgular tespit edildi. Takiben her iki gözde tashihli görme keskinliği tam olan ve oküler patolojisi olmayan olgulara kontrast sensitivite testi yapıldı. Kontrast duyarlılık fonksiyonları 1.5, 3, 6, 12 ve 18 cpd olan beş frekansta "Functional Acuity Contrast Test" (F.A.C.T.) ile fotopik koşullarda ölçüldü. Testte bulunan 5 uzaysal frekans için değerlendirme yapıldı. Bu ölçümler Ramazan ayının bir hafta öncesi tokluk hali ile Ramazan ayının 1. ve 4. haftasında oruca bağlı açlığın başlangıcından en az 12 saat sonra yapılan sonuçlarla karşılaştırıldı. BULGULAR: Ramazan ayı öncesi tokluk halinde yapılan kontrast sensitivite ölçümlerinin Ramazan ayının birinci haftasında yapılan ölçümlere göre karşılaştırılmalı sonucu kontrast sensitivite testindeki 5 uzaysal frekanslardan B (3 cpd) seviyesindeki frekansda ortalama değer Ramazan ayının birinci haftasında yapılan ölçümde daha yüksek olarak saptandı (p=0,03). Diğer uzaysal frekanslarda artış görülmekle birlikte istatiksel olarak anlamlı bulunmadı (sırasıyla, A (1.5 cpd) seviyesindeki frekans p=0,95, C (6 cpd) seviyesindeki frekans p=0,75, D (12 cpd) seviyesindeki frekans =0,29, E (18 cpd) seviyesindeki frekans p=0,28). Ramazan ayının son haftasında yapılan ölçümlerde ise kontrast sensitivite testinin uzaysal frekanslarından B (3 cpd) ve D (12 cpd) seviyesindeki frekanslarda Ramazan ayı öncesi yapılan ölçümlere göre istatiksel olarak anlamlı artış saptandı (sırasıyla, 128,84±24,42, p=0,01, 76,35±27,61, p=0,01). Diğer uzaysal frekanslarda artış görülmekle birlikte istatiksel olarak anlamlı bulunmadı (A (1.5 cpd) seviyesindeki frekans p=0,17, C (6 cpd) seviyesindeki frekans p=0,49, E (18 cpd) seviyesindeki frekans p=0,13). Ramazan ayının birinci ve son haftasındaki kontrast sensitivite ölçümlerinin karşılaştırılmasında ise anlamlı fark saptanmadı (sırasıyla, A (1.5 cpd) seviyesindeki frekans p=0,10, B (3 cpd) seviyesindeki frekans p=0,91, C (6 cpd) seviyesindeki frekans p=0,47, D (12 cpd) seviyesindeki frekans p=0,83, E (18 cpd) seviyesindeki frekans p=0,76). SONUÇ: Ramazan ayından önce tokluk halinde yapılan kontrast sensitivite ölçümlerinin Ramazan ayı içindeki ölçümlere göre bazı frekanslarda artış saptandı. Bu artışın açlıkta ortaya çıkan bazı metabolitlerden mi yoksa testteki öğrenme etkisinden mi kaynaklandığının belirlenmesi için daha başka çalışmalara ihtiyaç olduğu kanaatindeyiz. Biz bu artışın öncelikli olarak öğrenme etkisinden kaynaklanmış olabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: Açlık, Ramazan Orucu, Kontrast Sensitivite, FACT, Açlıkta metabolizma