Adalet Partisi dönemi sosyal politika uygulamaları (1965-1971)

Osmanlı Devleti'nin son dönemine kadar sosyal politika ile ilgili konular dernekler, vakıflar ve diğer kuruluşlar aracılığıyla yapılırken 2. Abdülhamit dönemiyle birlikte kanunlar ile sosyal politikalar yapılmaya başlanmış, Cumhuriyet döneminde de uygulanmaya devam edilmiştir. Çok partili hayata geçiş ile sosyal politika siyasetin önemli bir tartışma ve mücadele alanı haline gelmiştir. Bu noktada sosyal politikaya yönelik olarak partilerin sahip olduğu ideolojik yaklaşım ve bu ideoloji doğrultusunda benimsenen sosyal politikaların hayata geçirilmesindeki başarının incelenmesi sosyal politika literatürünün önemli bir unsurudur. Bu araştırma bir merkez sağ parti olan AP'nin tek başına iktidarda olduğu 1965 ile 1971 yılları arasında hayata geçirdiği sosyal politikaları incelemeyi amaçlamıştır. Bunun için araştırma da literatür taraması yapılmıştır. Literatür taraması için gazete, meclis tutanakları, seçim beyannameleri, hükümet planları, tezler ve makaleler incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre AP sosyal politika olarak tarım, çalışma hayatı, sağlık, konut, eğitim, ücret ve yardıma muhtaç kişiler için belli adımlar atmıştır. Çalışma hayatı ile ilgili AP sınırlı bir gelişme göstermiştir. Sağlık konusunda eşitsizliğin sağlanamadığı hizmetlerin tek elden verilemediği ile ilgili eleştirilmiştir. Eğitim konusunda sayısal artış olmuş fakat nitelikli bir artış olmamıştır. Konut ile ilgili yapılması gereken yatırımlar uygulamada sınırlı kalmıştır. Ücretler ile alakalı net ücretteki artış oranı brüt ücret ile aynı miktar olmamıştır. Tarımda küçük üretici ile büyük burjuvazi karşılaştırıldığında imkanların çoğu büyük burjuvaziye tanınmıştır. Bu eksiklikler ve artılarıyla birlikte AP sosyal politika konusunda değerlendirilmesi zordur. Çünkü politikaların temelinin planlı ekonomi sürecinin başında belirlenmiş olması ve iktidardayken 1971 muhtırası ile iktidardan uzaklaştırılması sebebiyle değerlendirilmesi zorlaşmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sosyal politikalar, Adalet Partisi, çalışma hayatı, sosyal sigortalar, sosyal yardımlar, sosyal refah, hükümet planları