Adana entansif süt sığırcılığı işletmelerinde yetiştirilen saf ve melez siyah alaca inek sütlerinde somatik hücre sayısına etki eden faktörler ve mastitis ile ilişkisi

Bu çalışma, Adana'da entansif süt sığırcılığı işletmelerinde yetiştirilen Siyah Alaca inek sütlerinde Somatik Hücre Sayısı (SHS) üzerine işletme, laktasyon sırası, lob ve tezi kan parametrelerinin etkisinin belirlenmesi amacıyla kurulmuştur. Bu amaçla sürü büyüklüğü göz önüne alınarak 3 işletme seçilmiştir. Haziran 1996 ile Temmuz 1997 arasında işletmelerin akşam sağımlarında meme lobu süt örnekleri alınmıştır. İnekler laktasyon sıralarına göre 3 gruba dağıtılmışlardır. Birinci grup birinci ve ikinci laktasyonunda olan ineklerden, ikinci grup üç ve dördüncü laktasyonunda olan ineklerden ve üçüncü grup da beşinci ve daha sonraki laktasyonlarında olan ineklerden oluşmaktadır. Somatik hücre sayımı Fossomatic 90 adlı sayım cihazı ile yapılmıştır. Aylık SHS, bağımsız tesadüfi hatadan kaynaklanan heterojenliği minimize etmek için logaritnük transformasyon yapılmıştır. SHS ve süt verimi tekrarlanan deneme planı modelinde, ANOVA ile analiz edilmiş, transferrin genotipleri dağılımı ise Khi-kare testi ile analiz edilmiştir. Meme loblan SHS sonuçlan arası farklar önemsiz (PX).05), ancak işletme, laktasyon sırası ve periyot etkileri istatistiki olarak önemli (P<0.01) bulunmuştur. Meme loblan genel ortalama SHS'ı 1,287,680 ± 88,850 (36,820 -10,479,890) SHS/ml olarak belirlenmiştir, laktasyon sırasının artması ile SHS 'da artış göstermiştir. Birinci ve ikinci laktasyon sırası gruplarına göre, ortalama SHS değerleri sırasıyla 856,830±96,140 ve 2,295, 150± 25,846 SCC/ml olarak gerçekleşmiştir. SHS bakımından işletmeler arası farklar istatistiki olarak önemli (P<0.01), yılın aylan SHS üzerinde etkili (P<0.01), ve en yüksek SHS değerlerinin Temmuz ve Ekim aylarında olduğu belirlenmiştir. Populasyonda hemoglobin genotipleri bakımından varyasyon, tespit edilmemiş olması Siyah Alaca sığırlarda hemoglobin genotipleri bakımından monomorfizm olması ile açıklanmaktadır. Altı farklı transferrin genotipi olduğu belirlenmiş ve transferrin genotiplerinin SHS üzerine etkisi önemli bulunmuştur (P<0.Q1). Anahtar Kelimeler: Somatik Hücre Sayısı, Transferin, Polimorfizm